Celebrating the Fall of Religious Tyranny

Чашни заволи истибдоди динй

به دبيرۀ پارسی

Номи дуктур Абдулкарими Сурушро бисёре чун яке аз фархехтагони давр ва ситезандагони чавр шунидаанд. Файласуфест пурмагз бо гуфтору навишторе нагз, ки намунаашро инак хохед дид.

Тозатарин матлаби у, ки дар торнамои у мунташир шуда, бонги баланди бузургмардест хирадёр хитоб бар вопасгароёни рузгор. Мурод аз насри нокобили мои гофил дар дебочаи суханони гаррои устод истинод аст ба мусаччаъи маргуби у.Номаи дуктур Суруш ба Алии Хоманайи – рахбари Чумхурии Исломии Эронро метавон паёме ба мустабиддони чахон номид. Фишурдаи ин номаи баландро меоварам, ки саршор аз панд асту хушдор аз газанди истибдод, ки саранчом баночор барбод меравад.

***

Арусии хунин поён ёфт ва домоди дуругин ба хичла даромад.

Сандукхо бар худ ларзиданд ва девон дар торикй раксиданд.

Курбониён дар кафанхои сапед ба назора истоданд ва зиндониён бо дастхои бурида каф заданд.

Ва чахониён як чашм хашм ва як чашм нафрат домодро бадрака (гусел) карданд.

Чашми рузгор фош гирйист ва хун аз сари айвони чумхурй гузашт.

Шайтон хандид ва он гох ситорахо хомуш шуданд ва фазилат ба хоб рафт.

Окои Хоманайи,

Кй ин кунад, ки ту кардй ба заъфи химмату рой?
Зи ганчхона шуда, хайма бар хароб зада.
Висоли давлати бедор тарсамат надиханд,
Ки хуфтайи ту дар огуши бахти хобзада.

Дар ин кахтсоли фазилату адолат хама аз Шумо шокианд (шикоят доранд) ва ман аз Шумо муташаккирам. «З-он ёри дилнавозам шукрест бо шикоят.» На ин ки шикояте надошта бошам. Дорам ва бисёр дорам, аммо онхоро бо Худо дар миён ниходаам. Гушхои Шумо чандон аз ситоишу навозиши маддохон пуру сангин шудааст, ки чое барои садои шокиён надорад. Вале ман аз Шумо бисёр муташаккирам. Шумо гуфтед, ки «хурмати низом хатк (шикаста) шуд» ва обруи он ба ягмо рафт. Бовар кунед, ки дар тамоми умри худ хабаре бад-ин хушй аз касе нашунида будам. Офарин бар Шумо, ки накбат (бадбахтй)-у зиллат (хорй)-и истибдоди диниро изъон ва эълом кардед.

Шодам, ки охируламр охи сахархезон ба гардун расид ва оташи интикоми илохиро барафрухт. Шумо хозир будед обруи Худо биравад, аммо обруи Шумо наравад. Мардум ба диёнату нубувват пушт кунанд, аммо ба вилояти Шумо пушт накунанд. Шариъату тарикату хакикат мучола (пачак) шаванд, аммо ридо (чома)-и раёсати Шумо чину чурук нахурад. Аммо Худо нахост. Дилхои сухтаву лабхои духтаву хунхои рехтаву дастхои буридаву домонхои дарида нахостанд ва нагузоштанд. Покону порсоёну паёмбарон нахостанд. Махрумону муслехону ситамкашидагону ситамситезон нагузоштанд.

Окои Хоманайи,

Медонам, ки рузхои талху сахтеро мегузаронед. Хато кардаед. Хатое сахт. Тадбири ин хаторо ман 12 сол пеш ба Шумо нишон додам. Гуфтам, озодиро чун равиш баргиред. Аз хакк будану фазилат буданаш бигзаред. Онро барои расидан ба хукумате комёб ба кор гиред. Инро ки мехохед? Чаро шайпурро аз сари гушод (чапана) мезанед? Чаро миёни мардум асасону хуфянависону чосусон мегуморед, то замири ононро бихонанд ё ба хилаву тарфанд суханеро аз зери забонашон бикашанд ва росту дуругу норасу нокис ба Шумо гузориш диханд? Матбуъотро, ахзобро, анчуманхоро, нокидонро, муфассиронро, муъаллимонро, нависандагонро... озод бигузоред, мардум ба сад забон хикояти худро ошкоро хоханд гуфт ва панчарахои хабару назарро бар руи Шумо хоханд гушуд ва Шуморо дар тадбири мулку танзими низом ёрй хоханд кард. Матбуъотро хафа накунед. Онхо рия (шуш)-хои чомеъаанд.

Аммо Шумо аз бероха ва кажроха рафтед. Ва инак дар тилисми тахлукае уфтодаед ва курбонии низоми бастае шудаед, ки дергохест худ онро офаридаед, ки на накд дар он меруяд, на назар, на илм, на хабар. Гумон мекунед бо хондани бултенхои махрамона ва гуш кардан ба мушовирони гушбафармон хабархои комилу чомеъро ба чанг меоваред. Аммо хам интихоби Хотамй, хам интихоби сабзи Мусавй бояд ба Шумо намуда бошад, ки афюни истигно ва афсуни истибдод зиракй ва доноиро аз Шумо ситондааст. Ва инак барои чуброни он гунохи ношй (баромада) аз чахл, ношй аз истибдод, даст ба иртикоби гунохони бузургтар мезанед. Ва хунро ба хун мешуед, магар тахорате хосил кунед.

Хиёнат ва такаллуб кам буд, даст ба катлу чиноят бурдед. Хиёнату чиноят бас набуд, тачовуз ба зиндониёнро бар он афзудед. Катлу тачовузу такаллуб хануз кам буд, тухматхои чосусию номусиро хам бар он изофа кардед. Дарвешону рухониёну нависандагону донишчуёнро хам амон надодед ва аз дами тег гузарондед. Окибат хам ба чониён (чинояткорон)-у бониён (химоятгарон) чоиза додед ва ба реши хама хандидед ва риши сарбози бенавоеро гирифтед, ки чаро мошини риштароширо ба сиркат бурдааст (дуздидааст)!

Аз сабри Худо дар шигифт будам. Медонистам, ки:

Лутфи Хак бо ту мадорохо кунад,
Чунки аз хад бигзарад, расво кунад.

Нидои Окосултон, ки ба хоки шаходат уфтоду ханчара (гулу)-яш ба гулулаи ситам сурох шуд, ба даргохи Султони Олам нолидам, ки боз хам нидои халоикро намешунавй! Чун Исо бар салиб гила кардам, ки «Худоё, чаро моро рахо кардайи?» Магар сиёхкоронро намебинй, ки сабзхоро сурх кардаанд? Магар абусону туршруёнро наменигарй, ки ширинихоро талх кардаанд? Сухтани хирмани амнияту каромати инсонро менигарй ва зиллати эътирофи зиндониён ва шавкати шариронаи ситамгаронро мебинй ва боз хам истигно меварзй?

То рузе, ки икрори мачбурона ва макрухона, яъне он калимоти сегонаро шунидам: «хатки хурмати низом», ки чун хадиси сарву гулу лола ва чун салосаи гассола чонбахш буд. Гуйи калимоти он хатиб набуд. Калимоти ту буд, Худоё, ки дар хитоба чорй шуд. Донистам, ки даст ба кори ичобат шудайи ва бодро фармон додайи, то оташро ба киштзори фурумоягон бибарад. Сачда кардаму сипос гузорам, ки:

Офаринхо бар ту бодо, эй Худо,
Бандаи худро зи гам кардй чудо.
Оташе зад у ба кишти дигарон,
Бод оташро ба кишти у барон.

Окои Хоманайи,

Мехохам ба Шумо бигуям, дафтари айём варак хурдааст ва бахт аз низом баргаштааст. Обруяш ба ягмо рафтааст ва ташти расвоиаш аз боми торих уфтодааст. Кашфи аврат шудааст (Шармгохаш падидор шудааст). Худо хам аз Шумо ругардон шуда ва сатторияти худро боз гирифтааст. Он далерихо, ки дар кунчи хилват ва дар пардаи тазвир мекардед, фош шудааст. Охи чигарсухтагону чонбохтагону дахондухтагон коргар уфтодааст ва домону гиребони Шуморо сухтааст.

Солхо аъвону ансор (ёрон)-и Шумо зери чатри химояту вилояти Шумо чун шаголони гурусна дар пустини халк уфтоданд ва амнияту адолатро аз мардум рабуданд, дахонашонро бастанд, иззаташонро ситонданд, рохаташонро гирифтанд, гулуяшонро фишурданд, хун дар дилу ашк дар чашмонашон нишонданд, захри касоватро ба онон чашонданд ва чун кавме ишголшуда ба асораташон гирифтанд, хукукашонро поймол карданд, озодишонро ба тороч бурданд, хурматашонро шикастанд, афкорашонро ба сухра (масхара) гирифтанд, динашонро воруна карданд, корхонаи мукаддастарошй тарошиданд ва ба номи дин хурофа фурухтанд, комашонро талху рузашонро шаб карданд, дасти хиёнат дар сандуки ороашон гушуданд ва пои ихонат бар кароматашон ниходанд, донишгоххоро ба даст чухол (чохилон) супурданд ва байт-ул-азхон (фигонистон)-е ба номи «Садову Симо»-ро аз дуругу тухмат анбоштанд ва дарси гуломию гамнокй ба мардум доданд. Назар харом намуданд ва хуни халк халол, ичтимоъоти дуругину газоф барпо карданд ва лофзанон ба мардуми дунё фурухтанд, ки хамагон ошики синачоки низоми вилоятанд.

Дар зиндонхо ва катлгоххо аз катлу тачовузу таъаддию зарбу шатму чарх (захм задан)-у шиканча он карданд, ки мугулон накарданд, шаръу конунро зери по гузоштанд ва алам (парчам)-и чахлу таъассуб барафроштанд, нодононро бар кашиданд ва доноёнро фуру куфтанд, лаззатро аз чавонон ва хурматро аз пирон дарег доштанд, оятуллоххои рангин сохтанд ва фатвои сангин аз онон гирифтанд, то нависандагону нокидонро ба таноби таваххуш хафа кунанд ва ба сотур (табар)-и сабъият (вахшигарй) банд аз банд бигушоянд. Дар паи молихулиёи душманситезй хар руз мухликае ва маъракае тарошиданд ва чамъеро ба банд кашиданд ва акорир (икрорхо)-и музхик (хандадор) бар забонашон ниходанд ва кайфар (чурм)-хои мухлик бар чонашон.

Ин макрхои сарду риндихои вожгуна ва зиракихои аблахона ва ситамхои ошкору нихон ва зуру тазвирхои гарон ва хаккушихову одамкушихо ва такаллубхову тахаллуфхои пуръуфунату дарозмуддат оташе дар виждони раъият афрухт, ки кошонаи вилоятро бисухт.

Окои Хоманайи,

Чунбиши Сабз барои офаридани Эроне сабз акнун махкамниход шудааст. Чун шачараи тайибае, ки пое дар замину саре дар осмон дорад ва ба изни Худо дар самарбахшист. Ин чунбиш шахиди сабзи худ, шеъру шоъири сабзи худ, адабу хунару гуяндаву гуфтмони сабзи худро пайдо кардааст. Махсули 20 сол чиходи фархангию дардмандонаи равшанфикрону пайкоргарони арсаи сиёсату фарханг аст. Бехуда мекушед бо низомигарй ва анварипарварй басаби Султон Санчар ва Султон Махмуд онро дархам бишканед. Худро магар бишканед.

Фуру рехтани руъб (тарс)-и раъият ва заволи машруъияти вилоят бузургтарин дастоварди шуриши гайрат бар горат буд ва шери хуфтаи шучоъату муковиматро бедор кард. На татовули низомиён, на тачовузи харомиён, на хок афшондан дар чашми мурувват, на бод афкандан дар остини жандаи кудрат, на такя бар сабъияти хайвонй, на хамла ба улуми инсонй, на маддохии маддохони муздур, на шоъирии шеърфурушони камшуъур, хеч кадом комати муковиматро хам нахохад кард. Истибдоди динй расвои куфру дин шудааст. Ва дар мазраъи сабзи чунбиш хангоми дарави он расидааст. Мо инро ба дуъо аз Худо хостаем ва Худо бо мост.

Баргаштани бахту рузгор шохиде ширинтар аз ин надорад, ки идхои Шумо хама азо шудааст. Ва хар чи рузе Шуморо механдонд, инак мегирёнаду меларзонад. Донишгохй, ки мехостед ба побуси Шумо биёяд, акнун ба кобуси Шумо табдил шудааст. Тазохуроти хиёбонй, ичтимоъоти ойинй, рамазону мухаррам, хаччу равзаву мотам, хама барои Шумо намоди нухусат (нахсй) шудаанд ва ба зиёни Шумо равон мешаванд.

Мо насли комкорй хастем. Мо заволи истибдоди диниро чашн хохем гирифт. Чомеъае ахлокй ва хукумате фародинй толеъи тобноки мардуми сабзи мост.

Мо озодиро арч хохем ниход ва кадр хохем донист. Хамон озодиро, ки Шумо ба он зулм кардед ва кадрашро надонистед ва акнун мазламаашро мебаред (товонашро пас медихед). Фошизммашрабон ба Шумо фурухтанд, ки озодй, яъне булхавасию ибохигарию лоуболиравишй. Ва надонистед, ки шифои амрози мухлики низоми Шумо дар ин хучаста Озодй аст. Бечихат дунболи муфсидони иктисодй мегардед ( ки дар он хам азме ва чиддияте нест). Агар матбуъотро озод мегузоштед, фасодхоро ру мекарданд ва муфсидон чуръати фасод намекарданд. Мегузоштед накди Шуморо бигуянд, то Шумо хам ба вартаи истибдоди раъйу нухувват (гурур)-и шавкату фасоди кудрат дар намеуфтодед. Мегузоштед сухани ростини мардумро бо Шумо дар миён бигзоранд, то мастии бехабарй аз саратон бипарад. Онхо мадориси Механанд, на «пойгохи душман». Ва чи бок, ки дархои мадорис боз бошад ва Шумо хам дар он шогирдй кунед?

Хукумат бар мардуме шоду озоду огоху чолок ифтихор дорад, на раъияте дарбанду гамнок.

Poll: Are You Fasting?

Оё рузадоред?

Оре 7 (41%)

На 10 (58%)

Намехохам бигуям 0 (0%)

Votes so far: 17
Poll closed

Still, Happy Dream Day!

Хамчунон Рузи Орзу хучаста!


Гилояи яке аз хонандагони Як Дарвешро ба чон мепазирам:

«Салом бародари гироми. Ман яке аз хонандахои блоги шумо хастам... тули ду мох мешавад. Бо истифода аз архив анкариб аксари навиштахоятонро хондаам. Холо мехохам, ки бидонам чаро дар мавриди истиклолияти Точикистон (агар дошта бошад) чизе нагуфтед. Харчанд медонем хеле хам гуфтаед, вале дар ин мавсим хомушед...»

Аммо хар чи андешидам, дидам, ки ба навиштаи муртабити соли гузаштаам такрибан чизи тозае наметавонам биафзоям:

Имруз аз шумори зиёде аз дустони дуру наздик паёмхои шодбош дарёфт кардам. Ва дар посух ба хамагй паёмхои шодбош фиристодам. Шодбоши «истиклол»-е, ки дар хиёламон сабзиду хушкиду хазон шуд. Истиклоли намодинро ба хамагй хучастабод гуфтам ва орзу кардам, ки рузгоре ба истиклоли ростин бирасем. На, хануз нарасидаем. Ин ки дигар як амри мусаллам аст; мисли осмони Ландан, ки мебинам пур аз меги обистани тундар аст ва мисли мохе, ки дар чойгохи орзухои баландпарвозонаи мо нишастаасту моро сухра мекунад, мубархан аст.

Барои шинохти хар мафхум бехтар аст онро то ба тах бишикофем. Истиклол навъи густардатари худгардонй ё худфармоии як миллат ё кишвар аст. Мардуми он кишвар бояд дар таъйини роху равишу сарнавишти сарзаминашон батамом мухтор бошанд ва бар он хокимияти мутлак дошта бошанд. Дорем? Хануз на.

Вожаи мутазодд (антоним)-и истиклол (худфармойи) «итоъат» (фармонбардорй) аст. Яъне агар сарзамини мо тахти идораи сиёсй ва низомии давлате бегона карор дорад, пас мо мутеъем, на мухтор. Оё мо дар таъйини хатти машйи сиёсии худ харгиз Маскавро нодида гирифтаем? На. Оё харими хавоии мо тахти кунтрули давлате бегона аст? Оре. Оё давлати мо тахти каймумат ва химояти давлате бегона аст? Оре. Оё мо тавонистаем аз тамомияти арзии кишвар химоят кунем? На. Оё мо тавонистаем бонй ва хомии зиндагии мардуми кишварамон чи дар даруну чи дар берун бошем? На. Пас мо мутеъем ё мухтор? Аввалй ба вокеъият наздиктар аст.

Аз ин ру, орзуи истиклолро барои так-таки шумо шодбош мегуям ва орзумандам рузгоре ба ин орзуи баланд бирасем.

Оё истиклоли кишвари мо дар тули як соли гузашта аз хадди орзуву ормон фаротар рафтааст? Фикр намекунам. Ва хатто корбурди вожаи «ормон» дар ин таркибро бечо медонам. Миллати мо, ба кавли Зафар Суфй, як миллати беормон аст. Ва истиклол хам харгиз ормони ростини он набуда. Истиклол хам як тавфики ичборй буд, ки то кунун бештари мо арзиши онро дарнаёфтаем ва хатто иддае онро мояи бадбахтихои мо медонанд. Истиклоли тахмилй хануз дар зехни мо чои сазовори худро наёфтааст. Хануз хелехо бо такя бар мантик ба ин хакикат нарасидаанд, ки бадбахтихои мо бароянди корхои як давлати ношоиста аст, ки худи он низ то расидан ба кудрат аз истиклол безор ва даст ба домони Кремлин буд ва дар даштхои Русия суроги «Моми Механ»-ро мегирифт. Агар давлат ба истиклол арч мегузошт, кишвар ба истиклол ноил мешуд.

Пас хануз зуд аст, ки чашни истиклолро ба хамдигар шодбош бигуем. Хануз метавон орзуи истиклолро фархундабод гуфт.

ПС: Агар ба мохвора дастрасй доред, метавонед аз тарики барномаи "Навбати шумо"-и имшаби Би-Би-Сии порсй назароти шуморе аз хаммеханону хамкавмонамонро дар бораи "истиклол"-и Точикистон бишнавед ва худатон хам назар бидихед. Торнигорхои точикие хам ки ба ин мавзуъ пардохтаанд, дар ин барнома мурур хоханд шуд. Барномахои Би-Би-Сии порсй аз тарики Интернет хам кобили дарёфт аст. Ин чо хам метавонед назар бидихед.

The Way to Paradise

Рохи бихишт

Поулу Куэлйу (Paulo Coelho)

(аз номаи як дуст)

Марде бо аспу сагаш дар чоддае рох мерафтанд. Хангоми убур аз канори дарахти азиме соъикае фуруд омаду онхоро кушт. Аммо мард нафахмид, ки дигар ин дунёро тарк кардааст ва хамчунон бо ду чонвараш пеш рафт. Гохе муддатхо тул мекашад, то мурдахо ба шароити чадиди худашон пай бибаранд.

Пиёдарави дарозе буд. Теппаи баланде буд. Офтоби тунде буд. Арак мерехтанду ба шиддат ташна буданд. Дар як печи чодда дарвозаи тамом-мармарии азиме диданд, ки ба майдоне бо сангфарши тило боз мешуд ва дар васати он чашмае буд, ки оби зулоле аз он чорй буд. Рахгузар ру ба марди дарвозабон карду гуфт:

- Руз ба хайр. Ин чо кучост, ки ин кадр кашанг аст?

Дарвозабон:

- Руз ба хайр. Ин чо бихишт аст.

- Чи хуб, ки ба бихишт расидем. Хеле ташнаам.

Дарвозабон ба чашма ишора карду гуфт:

- Метавонед ворид шавед ва хар чи кадр дилатон мехохад, бинушед.

- Аспу сагам хам ташнаанд.

Нигахбон:

- Вокеъан мутаассифам. Вуруди хайвонот ба бихишт мамнуъ аст.

Мард хеле ноумед шуд, чун хеле ташна буд. Аммо хозир набуд танхойи об бинушад. Аз нигахбон ташаккур кард ва ба рохаш идома дод. Пас аз ин ки муддати дарозе аз теппа боло рафтанд, ба мазраъа (полиз)-е расиданд. Рохи вуруд ба ин мазраъа дарвозае кадимй буд, ки ба як чоддаи хокй бо дарахтоне дар ду тарафаш боз мешуд. Марде дар зери сояи дарахтхо дароз кашида буд ва сураташро бо кулохе пушонда буд. Эхтимолан хобида буд.

Мусофир гуфт:

- Руз ба хайр!

Мард бо сараш чавоб дод.

- Мо хеле ташнаем. Ман, аспам ва сагам.

Мард ба чое ишора карду гуфт:

- Миёни он сангхо чашмае хаст. Хар кадр ки мехохед, бинушед.

Мард, асп ва саг ба канори чашма рафтанд ва ташнагишонро фуру нишонданд.

Мусофир аз мард ташаккуо кард. Мард гуфт:

- Хар вакт ки дуст доштед, метавонед баргардед.

Мусофир пурсид:

- Факат мехохам бидонам номи ин чо чист?

- Бихишт.

- Бихишт? Аммо нигахбони дарвозаи мармарй хам гуфт, ки он чо бихишт аст!

- Он чо бихишт нест. Дузах аст.

Мусофир хайрон монд.

- Бояд чилави дигаронро бигиред, то аз номи шумо истифода накунанд! Ин иттилоъоти галат боъиси сардаргумии зиёде мешавад!

- Комилан баръакс. Дар хакикат, лутфи бузурге ба мо мекунанд. Чун тамоми онхое, ки хозиранд бехтарин дустонашонро тарк кунанд, хамон чо мемонанд...

It’s Only Sound that Remains

Танхо садост, ки мемонад

Шабакаи чахоруми телевизюни Бритониё имшаб даххо хазор тан аз бинандагонашро ба хашт сол пеш бурд: ба даруни хаводиси дилхароше, ки дар остонаи хаштумин солрузаш хастем; хаводисе, ки дунёи моро дигаргун кард ва бахшхои бузурге аз накшаи заминро бо ранги сурхи таъассубу хун даромехт.

11 септомбр хамеша бо намоди фуру рехтани ду бурчи гулосо дар калби Нйу Йурк дар зехнхо тадоъй мешавад ва хар он чизе, ки дар паи он рузи шум берун аз ин сохтмонхо рух дод. Аммо хастанд касоне, ки он рузро пеш аз хама бо иттифокхои дардноки даруни он сохтмонхо ба ёд меоваранд. Барномаи имшаб аз чашми хамин афрод ба он руз нигох мекард; одамоне, ки азизонашон чилави чашми чахониён чон медоданд, аммо аз дасти онхо коре сохта набуд.

Яке 130 мил дуртар аз махалли ходиса богдорй мекард, ки духтари махбубаш Мелисо аз даруни оташу дуди сохтмони бурчи шимолй занг заду хабари ба бурч хурдани хавопайморо дод. Падар намедонист чи кор кунаду чи бигуяд, чуз ин ки аз духтараш бихохад, ки аз хар рохи мумкин худро аз сохтмон берун бикашад. Гофил аз ин ки овори табакахои болойи рохи хуручро барои духтараш ва садхо тани дигар бастааст.

Модаре аз сайри бомдодй баргашту паёми телефунии писари азизашро аз бурчи шимолй дарёфт кард, ки аз модар мехост нигаронаш набошад. Модар ба дастури шавхараш телевизюнро равшан накард ва зери сояи дарахте нишаст, то хабари шуми фуру рехтани сохтмонро аз духтараш бишнавад ва аз худ садое дарбиоварад, ки ба кавли худаш, харгиз нашунида буд ва мегуяд, шояд он садо бугзи шикастаи хамаи дарддидагони чахон буд.

Ба ёди гузорише уфтодам, ки чанд руз пас аз вукуъи ходиса барои Би-Би-Си тахия карда будам: садохои телефунии бозмонда аз курбониёни сукути бурчхои дукулу. Он замон панч-шаш паёми телефунй бештар надоштем. Аммо бархе аз садохои барномаи имшаб нахустин бор буд, ки барои чахониён пахш мешуд ва 11 септомбрро аз чашми шохидони айнии рафтаи он тасвир мекард.

Нуктаи иштироки хамаи ин паёмакхо як чумла буд: «Дустат дорам». Хамаи онхо бидуни истисно бо огохй ё хадс аз марге, ки сурогашон омадааст, ба азизонашон занг мезаданду батакрор ин чумларо такрор мекарданд. Дар бештари маворид он суи хат касе набуд ва паёмхо руи паёмгирхо забт мешуд: «Занг задам, ки бигуям чи кадр дустат дорам ва хамеша дустат доштам. Мувозиби бачаамон бош»; «Бобо, намедонам чи ба сари мо хохад омад. Факат хостам мутмаин бошй, ки духтарат хеле дустат дорад.»

Падаре, ки паёми охирро аз духтараш дарёфт карда буд, бо ашк дар чашмонаш мегуяд: «Мехохам хар чи зудтар Мелисоро дубора бибинам. Барояш гуфтанихои зиёде дорам.»

Бародари Мелисо мегуяд, ки пас аз марги фачеъи у падари дарунгарову сахтгираш мехрубонтар шуда ва ба таври бесобика ба наздиконаш изхори алокаву мухаббат мекунад. Хатман дарёфта, ки умр метавонад чи кадр кутох бошад ва танхо накуию некист, ки мемонад.

Бардоште хам ки аз тамошои ин мустанади баланд дар зехнхо русуб мекунад, хамин аст: умр арзиши ин хама дагдагаро надорад. Нихояти он хомушист. Ва танхо садост, ки мемонад. Пас хуб аст садои накуеро аз худ ба чо бигзорем.

The Islamic Regime vs Social Sciences

Чаро Чумхурии Исломй бо улуми инсонй созгор нест?

به دبيرۀ پارسی

Он чи бар Эрон гузашту мегузарад, парда аз руи бисёре аз хакоики низоми он ва гирифторихояш бардошт. Яке аз бузургтарин пурсишхое, ки ба рахбарони режим саргичаи мумтадд додааст, билотаклифиашон дар баробари чавонон аст; яъне намедонанд бо ин неруи дигарандеши даманда чи кор кунанд.

Дар «эътирофот»-и додгохй, ки шабехи мухокимахои столинй буд, яке-ду бор бар ин мавзуъ таъкид шуд, ки дар донишгоххо устодоне тадрис мекунанд, ки магзи чавононро бо андешахои шаккокона меолоянд. Ба гуфтаи «муътарифон», ин иттифок голибан дар клосхои улуми инсонй (гуманитарй) сурат мегирад. Ба ростй, ин «эътироф»-ест, ки тавассути бозчуён ба хурди муттахамон дода шуда. Хафтаи гузашта ошкор шуд, ки шахси Хоманайи – рахбари Чумхурии Исломй (ЧИ) бо ин бозчуён хамнигар аст. Аз суи дигар, у ба таври талвехй таъйид кард, ки теъдоди зиёде аз чавонони кишвар аз низому рахбар дили хуше надоранд.

Ин око бо нигаронй, ки аз чашмонаш меборид, фарёд сар дод, ки «бисёре аз улуми инсонй мучиби беэътикодй ба таъолими илохй ва исломй мешавад» ва мураввичи «шаккокият ва тардид дар мабонии динй ва эътикодй» аст. Вай аз ин ки шумори донишчуёни улуми инсонй афзоиш ёфтааст, интикод кард ва аз давлат, Мачлис ва Шурои Олии Инкилоби Фархангй хост, ки мавзуъи хазфи ин гуна улум аз барномахои омузишии донишгоххоро пайгирй кунанд.

Аз бадви инкилоби исломй то кунун хеч ахаде дар Эрон бад-ин шиддату хиддат алайхи илму дониш сухан нагуфта буд. Аммо нигаронии масъулони давлати исломй аз руйкарди беш аз пеши чавонон ба фаро гирифтани дониш чизи тозае нест. Соли гузашта гурухе аз рухониён аз Ахмадинажод хоста буданд, ки чилави вуруди ин хама духтар ба донишгоххоро бигирад. Гуфта мешавад, ки шумори донишчуёни духтар дар донишгоххои Эрон худуди 65% аст. Агар ин раванд тагйир накунад, дар оянда занон хамакораи кишвар хоханд шуд ва дакикан хамин «оянданигарй» аст, ки муллохоро музтариб кардааст.

Аммо акнун Алии Хоманайи аз он хам по фаротар гузошта ва дар кулл, руй овардани чавонон ба улуми инсониро балои низоми исломй медонад ва дар садад аст чилави тавсеъаи чахонбинии мардумро бигирад.

Андар мушкили хукумати Эрон бо улуми инсонй ахиран матолиби фаровоне чоп шуда, ки аз он миён дидгоххои Мехдии Халачй, пажухишгар дар хавзаи исломшиносиро чомеътар ёфтам. Мехдии Халачй, ки худ аз тахсилкардагони хавзаи илмияи Кум аст, дар гуфтугу бо родю «Дойче Веле»-и Олмон батни ин мавзуъро бахубй шикофтааст. Матни зер шархи хамон гуфтугуст.

ДВ: Окои Халачй, руйдодхои ахир нишон доданд, ки ЧИ Эрон бо улуми инсонй мушкил дорад. Иллати ин мавзуъро дар чй мебинед?

МХ: Бо ин сухбатхое, ки окои Хоманайи карданд дар мавриди улуми инсонй, ман камубеш мувофик хастам. Ба далели ин ки доштани донишгох, тадриси улуми инсонй ва интишори китобхои марбут ба хавзахои мухталифи улуми инсонй вазифахоеро бар ниходи рухоният ва ниходи дин тахмил мекунад ва ин ниход бояд посухгуи мухтавиёт ва чолишхои фикрии чахони чадид бошад.

Хости окои Хоманайи барои махдуд кардани улуми инсонй дар Эрон гувохи равшанест бар шикасти фикрии рухоният, нокомии фикрии идеулужии ЧИ ва маглуб шудани хукумати динй дар баробари тафаккури чадид.

Ниходи рухоният ва акли динй дар Эрон дар 30 соли гузашта муваффак нашуд, ки худашро нав кунад ва саргарм шуд ба сурчаронии иктисодй ва чавлондихии сиёсй ва фикр кард, ки дар мунозеъоти фикрии бузург пул ё зури аслиха метавонад довари нихойи бошад. Акли динй дар Эрон фокиди навоварй ва пуёист ва хатто равшанфикрони мазхабй хам ки хостанд тархе нав дарандозанд, ба истилох, ба кахру хашми хукумат гирифтор шуданд. Яке мисли Абдулкарими Суруш дар хорич аз кишвар ба сар мебарад ва яке дигар мисли окои Саъиди Хаччориён – дар зиндон. Бино бар ин, ЧИ фикр кард, ки ин идеулужии исломй кабоест, ки ба комати хар чомеъае дармеояд. Холо баъд аз 30 сол ба фикри чора уфтодааст, ки чи гуна мешавад чомеъаи донишгохй ва нухба (элита)-и кишварро, ки зери таъсири тафаккури чадид аст, илоч кард ва фарханги таъаббуд (бардагй) ва итоъат аз худойгони диниро шабехи асри Сафавй ва Качарй дубора дар чомеъаи Эрон чо андохт.

ДВ: Рухоният дар Эрон бо физику шимй (химия) ва аз чумла бо физики атумй ва ин казоё зохиран мушкиле надорад. Пас чи гуна аст, ки бо ин бахш аз улум канор меоянд, вале бо бахши дигараш мушкил пайдо мекунанд?

МХ: Аз замоне ки эронихо бо тачаддуд (мудерните) ошно шуданд, рухоният аз ду чихат эхсоси хатар кард. Яке аз бобати ниходи чадиди додгустарй дар Эрон ва дувум аз бобати ниходи омузиш. Ба хотири ин ки суннатан казоват (доварй) ва таълиму тарбият дар дасти рухоният будааст. Вакте ки инкилоби Эрон хам рух дод, хуб, хеле рохат рухоният кувваи казоияро ба инхисори худаш даровард ва дар хакикат, онро мусодира кард. Аммо донишгох лукмаи бисёр-бисёр бузурге буд, барои ин ки дар хозима (дастгохи гувориш)-и ЧИ ва рахбарони рухониаш гуворда бишавад.

Аз замоне ки инкилоби соли 57 (1979) рух дода, ЧИ равишхои мухталиферо ба кор гирифтааст, барои ин ки донишгохро тахти кунтрули худаш дарбиёварад. Аз тарики «инкилоби фархангй», ки мунчар шуд ба ташкили «ситоди инкилоби фархангй» ва баъд Ситоди Инкилоби Фархангй табдил шуд ба «шурои инкилоби фархангй», намояндагии Имом дар донишгоххо, намояндагии Оятуллох Мунтазирй, ки он мавкеъ коиммаком (чонишин)-и рахбарй буд; ва баъд намояндагии валии факех ва окои Хоманайи дар донишгоххо, ташкили анчуманхои исломй, ки ба шаклгирии Дафтари Тахкими Вахдат мунчар шуд; басечи донишчуйи, чиходи донишгохй, нашри донишгохй, созмони мутолеъа ва тадвини кутуби улуми инсонй дар донишгоххо, дафтари хамкории хавза (-и мазхабй)-ву донишгох ва муъовинати устодони маъорифи исломй дар донишгох ва ниходхои дигар. Тамоми инхо хадафашон ин буд, ки донишгоххоро тахти кунтрули худашон биёваранд.

Он чи бад-он муваффак шуданд, ин буд, ки бисёр рохат мешавад дар хавзаи улуми табиъй ва улуми махз шумо нигохе абзорй дошта бошед ва дар хакикат, аз физику шимй (химия) ва пизишкй ва масоили дигар дар чорчуби арзишхо ва ахдофи ЧМ аз онхо истифода бикунед. Аммо он чи ЧИ натавонист бо он канор биёяд ва натавонист саранчом онро махор бикунад (лагомашро бикашад) ва онро ба абзор (инструмент)-е дар чихати ахдофу ормонхои идеулужии исломй табдил бикунад, улуми инсонй хастанд. Улуми инсонй чамуштар (нофармонтар) аз он хастанд, ки ба чунин чорчубхое, ки аз суи идеулужии исломй вазъ мешавад, тан бидиханд. Улуми инсонй кобилияти табдил шудан ба абзорро надоранд. Як навъ огохй, як навъ чахоннигарй хастанд, ки фаротар аз табдил шудан ба абзор хастанд. Дар натича идеулужии исломй ва рахбарони рухонии ЧИ натавонистанд ин илми чамушро махор бикунанд ва ба хамин далел аст, ки баъд аз 30 сол чунин аз он ибрози нигаронй мекунанд ва хостори эъмоли махдудиятхо мешаванд.

ДВ: Окои Халачй, шумо дар посухе, ки додед, ба «инкилоби фархангй» ишора кардед. Ал-он хам сухбат бар сари ин аст, ки гуё мавчи дувуме аз ин инкилоби фархангй ба хамон шакле, ки як бор дар худуди 30 сол пеш тачруба кардем, карор аст огоз бишавад. Оё шумо чунин эхтимолеро мебинед?

МХ: Ман муътакидам, ки як кудетои низомй дар ЧИ рух дода ва ба далели ин ки ин кудето ба тадрич шакл гирифта ва монанди бисёре аз руйдодхои тадричй, ки ба осонй дида намешаванд, хуб дида нашудааст. Ин кудето дар хакикат мохияти ЧИ-ро иваз кардааст. На танхо аз ин ба баъд дар ЧИ таклифи фархангро низомиёну фармондехони низомию амниятии ЧИ таъйин хоханд кард, балки аз ин пас таклифи хама чиз дар пушти дархои бастаи низомию амниятй таъйин хохад шуд.

Шумо агар никох бикунед ба харфхое, ки дар Мачлиси Шурои Исломй вазирони пешниходии окои Ахмадинажод заданд – махсусан сухбатхое, ки вазири пешниходии иттилоъот (чосусй) дар мачлис эрод кард – хохед дид, ки Вазорати Иттилоъот ин хакро барои худаш коил аст, ки таклифи фарханг, хунар, варзиш ва тамоми абъод (пахлухо)-и зиндагии ичтимоъии шахрвандонро таъйин бикунад ва масъала хатто басе фаротар аз инкилоби фархангй ва эъмоли махдудият бар улуми инсонист. Мо дорем меравем ба самти хукумате, ки ёдовари даврони вахшатсолории Шуравй тахти рахбарии Столин ё даврони Олмон тахти рахбарии Хитлер аст. Яъне хукумате, ки дар чузъиёти умури шахрвандон дахолат мекунад ва дар хакикат, рахбаронаш бовар доранд, ки худашон мукаллафу муваззафанд, ки зехни инсонхоро мухандисй кунанд ва рафтори инсонхоро мухандисй кунанд. Бино бар ин, таклифи хама чиз дасти Сипохи Посдорон ва Вазорати Иттилоъот аст.

ДВ: Окои Халачй, ба унвони охирин пурсиш. Шумо аз идеулужии исломй сухбат кардед. Хеле аз тахлилгархо бар ин бовар хастанд, ки дар вокеъ, ин тафаккури шиъии хоким хатто аз фалсафаи сиёсй хам бархурдор нест. Усулан, пояхои назарии чунин идеулужие аз назари шумо чист?

МХ: Идеулужии исломй аслан пояи назарй надорад. Яке аз мушаххасахои аслии ин идеулужии исломй ин аст, ки бо аклоният созгор нест. Шумо медонед, ки Оятуллох Хоманайи тахсилкардаи хавзаи илмияи Машхад аст ва яке аз тафовутхои боризи хавзаи илмияи Машхад дар киёс бо хавзаи илмияи Кум фазои гайриъаклонии ин хавза аст. Яъне як фазои фалсафаситезе дар карни бистум дар хавзаи Машхад ба вучуд омад, ки тахти таъсири Мирзо Махдии Исфахонй буд ва хатто хондани фалсафаи исломй куфр ба шумор меомад. Чунин тасаввуре дар он чо вучуд дошт, ки фалсафа як илми воридотй (бегона) аст. Яъне хамон тасаввуре, ки ал-он окои Хоманайи рочеъ ба улуми инсонй дорад, дар хавзаи илмияи Машхад буд, ки таъкид шуд фалсафаи исломй фалсафае нест, ки бархоста аз таъолими имомони шиъа бошад ва бештар тахти таъсири андешаи файласуфони Юнон ба вучуд омадааст.

Медонед, ки шахси окои Хоманайи фокиди тахсилоти ибтидойи дар фалсафаи исломй аст ва эшон фалсафаи исломиро ба хеч руй намешиносад. Табиъатан, ин фазои гайриъаклонй зехнро барои пазириши идеулужии исломй хеле мустаъид мекунад. Идеулужии исломй асосаш бар аклониятситезй аст ва дар хакикат, хамон тавр ки мебинем, касоне, ки назарияпардози идеулужии исломй хастанд, беш аз он ки назарияе бипардозанд, бештар шиъор медиханд. Дар хакикат, идеулужии исломии муъосир фокиди назария ба маънои дакики калима аст ва бештар аз мачмуъае аз шиъорхо таркиб шудааст ва яке аз вижагихои он ин аст, ки хатто бо аклонияти фалсафаи суннатй хам сари ситез дорад, чи бирасад ба аклонияти дунёи мудерн.

Descendants of Han and the Sun-god

Точикони Чин. Бахши 2

Точикони Чин яке аз 56 кавмеанд, ки дар ин кишвар ба расмият шинохта шудаанд ва ба онхо ба забони чинй “ Tǎjíkè Zú” гуянд. Аммо «забони точикй» (Tujik Ziv) дар Чин ба маънои забони порсй нест, балки шомили гуишхои помирии сарикулию шугнию вахй мешавад, ки хамагй аз хонаводаи забонхои эронии шаркианд. (Забони порсй чузъи хонаводаи забонхои эронии гарбй ба шумор меояд).

Дар чараёни мукоисае мухтасар дар матлаби каблй ошкор шуд, ки ин гуишхо, ба вижа сарикулию шугнй ба чи андоза бо хам наздиканд. Аммо ба далели махдудияти доманаи корбурди ин гуишхо точикони Чин барои муъошират бо дигар аквоми хамсояашон забонхои уйгурй, киргизй ё чиниро ба кор мебаранд.

Бино ба саршумории соли 2000, дар Чин 41,028 тан точик ба сар мебаранд, ки бештарашон дар иёлати гарбии Туркистони Шаркй (Синчиёнг), ба вижа Нохияи Худмухтори Точики Тошкургон сукно доранд. Дар осори чахонгардони огози садаи 20 аз точикони Чин бо номхои «сарикулй», «точикони кухистонй» ё «галча» (кухистонй) ёд шудааст. Гуфтанист, ки дар Самарканду Бухорои он даврон ба точикони кухистони Бадахшону Зарафшон хам «галча» мегуфтанд, ки баргирифта аз вожаи сугдии «гар» ба маънои «кух» («гора»-и русй) аст ва бо «гар»-и пашту хамреша аст ва дар таркиби номхои Спингару Фаргар дида мешавад.

Дар навиштахое, ки аз ахди салтанати дудмони Тонг дар Чин (618-907-и мелодй) ба чо мондааст, ба ин гурухи кавмй “Cina-deva-gotra” мегуфтанд, ки дар забони сонскрит ба маънои «зодагони Хон (кавми бумии Чин) ва Худои Хуршед» аст. Манзур аз «Худои Хуршед» импротури Эрон аст, ки бино ба ривоёте бо як бонуи чинй пайванди заношуйи дошт.

Чолиб ин чост, ки дакикан дар хамон давраи хукумати дудмони Тонг буд, ки Яздгирди Севум барои мукобила бо мухочимони араб аз Чин дархости кумак карда буд. Чинихо ба подшохи нагунбахти Эрон кумаки низомй ироа накарданд, аммо порае аз хоки худро ба писари у Пируз вогузоштанд ва онро «сарзамини тахт-ул-химояи Эрон» номиданд. Дере нагузашта хамлахои вайронгари аъроб ин сарзаминро хам дарнавардид ва Пируз ба дарбори Тонг панох бурд. Ачаб нест, агар манзур аз «Худои Хуршед» дар дарбори салтанатии Чин хамин шохзодаи эронй ва сарбозонаш буда бошанд, ки дар Чин мондагор шуданду бо мардуми бумии он сомон даромехтанд. Яъне дар ривоёти чинй точикони имрузии он сарзаминро наводагони шоху шохзодагони сосонии Эрон медонанд.


Писари раксанда дар акси боло як точики Чин аст, ки ба укоб мемонад. Чаро укоб? Дар бахши баъдии ришта-навиштахои Як Дарвеш дар бораи точикони Чин ба ин мавзуъ хам хохем пардохт.

Точикони Чин. Бахши 1

A Dervish Keywords

Калидвожахои Як Дарвеш

Имшаб ба калидвожахои чустучухои интернетии хонандагони Як Дарвеш нигох андохтам, то бибинам, ки одамон бештар дар чараёни чустучуи чи вожахое рохашон ба торнигори Як Дарвеш мунтахй мешавад. Барои намуна, агар иборати «Як Дарвеш»-ро руи чустучугари Google бизанед, нахустин унвоне, ки руи сафха зохир мешавад, унвони хамин торнигори мост. Бисёре аз ин рох мехмони мо мешаванд.

Аммо иддае хам бо чидани вожахои дигар ба кулбаи мо сар мезананд, ки бо мурури 50 калидвожаи умда дарёфтам, ки онхоро метавон дастабандй кард. Бештари калидвожахо номхои гуногуни торнигори Як Дарвеш ба лотин ё сириллик ё порсй аст. Мобакиро метавон панч бахш кард: динй, хабарй, адабй, хунарй ва чинсию чинсиятй.

Бештарин мурочеъаро хонандагоне доранд, ки суроги мафхумхо ё ибороти динй мегарданд. Чанд намуна аз ин иборахову чумлахо:

Оё дар мохи шарифи рамазон алокаи чинсй кардан мумкин аст?
Алокаи чинсй дар рамазон мумкин аст ё не?
Вакти намоз
Коидаи хондани намоз
Конун дар бораи дин
Матни Куръони шариф дар (ба) точикй
Сураи Куръон
Тарзи намоз хондани занхо
Чадвали мохи рамазон
Табрикоти мохи шарифи рамазон...

Ибороти хабарии мавриди чустучуи корбарон голибан инхост:

Мирзо Зиёев
Тарчумаи холи Ислом Каримов
Туи Рустам Рахмонов
Хасан Асаддулохзода
Radio Ashgabad...

Чанд намуна аз ибороти адабй:

Хеч шодй нест андар ин чахон
Ашъори Фарзона
Китобхои Фарзона
Бозор Собир
Шеъри Лоик
Шеъри Хофиз
Маро бисуду...

Ибороти хунарй:

Arash
Клипхои эронй
Муборакшох
Суруди миллии Точикистон
Далер Назаров...

Ва саранчом чинсию чинсиятй:

Рамазон ва алокаи чинсй
Духтархои точик
Точикистон girls...

Ин баррасии кучак метавонад гуёи тасвири бузургтаре аз алокахои корбарони точики Интернет бошад. Дар бисёре аз маворид худи ман шигифтзадаам, ки чи гуна як чустучуи бахусус корбарро ба кошонаи Як Дарвеш расондааст. Барои намуна, ёдам намеояд, ки дар бораи рамазон ва алокаи чинсй дар торнигор чизе мунташир карда бошам, аммо ин калидвожа мукарраран рохро ба суи торнигори мо хамвор кардааст. Шояд хикмате дар он нухуфтааст, ки тааммул мехохад.

Ногуфта намонад, ки пайгирии калидвожахои чустучугархоро ба тозагй рохандозй кардаам ва дар оянда бароянди он метавонад мутафовит бошад.

Tashqurqan Tajik Aptonom Nahiyisi

Нохияи Худмухтори Точики Тошкургон

Дар замони шуравй мо маънии «нохудогохй»-ро ламс кардем. Ва чунон ин мафхуми зиштро пармосидем, ки олудагии он то кунун аз зехну вучуди мо дур намешавад. Ба андозае чашму-гуш-баста будем, ки барои мо шигифтй дошт, вакте огох шудем, ки порсигуёни Афгонистон худро «афгон» намедонанд, балки бо ифтихор номи «точик»-ро ядак мекашанд.

То ин хакикатро фаро гирифтем, бо хакикате дигар рубару шудем, ки дар Чин хам хамкавмоне дорем, ки дар миёни он хама аквоми яъчучу маъчуч хувияти эронии худро хифз кардаанд ва (чи ачаб!) то кунун худро «точик» медонанд.

Хануз ба гувориш (хазм)-и ин хакикат даст наёфта будем, ки дарёфтем дар хамон кишвари Чин минтакае хаст, ки расман бо номи кавми мо шинохта мешавад: «Нохияи Худмухтори Точики Тошкургон» (تاشقۇرقان تاجىك ئاپتونوم ناھىيىسى‎, Tashqurqan Tajik Aptonom Nahiyisi). Ин нохия дар бохтар (гарб)-и Туркистони Шаркй (Синчиёнг) вокеъ аст ва худуди 28 хазор чамъият дорад, ки бештарашон точиканд ва ба гуиши сарикулй такаллум мекунанд. Яке аз ду забони расмии Туркистони Шаркй (ки ба забони чинй мешавад Синчиёнг ё «марзхои нав») уйгурист. Ин нохияи точик соли 1954 ба унвони бахше аз минтакаи Кошгари Туркистони Шаркй таъсис шуд.

Туркистони Шаркй аз лихози таркиби кавмй дар Чин ягона аст. Дар ин сомон беш аз 40 кавми гуногун бо русуму ойинхои вижаи худ ба сар мебаранд, ки яке аз онхо точикон ё эрониёнанд.

Ин нукта хам барои мо тозагй дошт, ки истилохи расмии «забони точикй» дар Чин аз истилохе, ки Шуравй барои мо сохт, мутафовит аст. «Забони точикй»-и мо хамон забони порсист, бо дасткорихои вайронгари шуравй. Аммо барои як чинй «забони точикй» гуиши сарикулист, ки аз чумлаи гуишхои помирй аз шохаи забонхои эронии шаркист. Барои дарки наздикии ин гуиш бо забонхои бадахшии Точикистон ба чанд намуна таваччух кунед:

Вожаи «писар» дар гуиши шугнй “puts” ва дар сарикулй «pɯts» талаффуз мешавад. «Об» ба шугнй “xats” ва ба сарикулй хам «xats» аст. Талаффузи вожаи «даст» дар гуиши шугнй «ðust» ва дар сарикулй «ðɯst» аст. «Тsem»-и шугнй ба маънои «чашм» дар гуиши сарикулй хам «tsem» аст. «Гушт»-и порсй дар гуиши шугнй ба шакли «ɡuːxt» ва дар гуиши сарикулй «ɡɯxt» хичча мешавад. «Дур»-и порсй хам дар шугнй ва хам дар сарикулй ба шакли «ðar» омадааст.

Кутохсухан, шугнй ва сарикулиро ба андозае ба якдигар наздику хамонанд дарёфтам, ки мутмаиннам як точики чинй бо як точики Бадахшони Точикистон метавонанд бе душворй якдигарро бифахманд.

Аммо хакикате, ки ба ростй маро шефта кард, ин буд, ки хатто дар Чин эрониёне, ки дар баробари хушунати замонахо тоб овардаанд, хамчунон худро «точик» меноманд, ки барои аквоми туркзабони хамсоя, ба монанди уйгурхо мутародиф (синоним)-и вожаи «эронй» буд. Бо вучуди ин ки забони эронии онхо порсй нест, номи кавмашон акнун чи барои худи онхо ва чи барои бегонагон «точик» аст. Ин хакикат замоне магзи одамро бо чаккуш (болга) мекубад, ки килу колу сарусадои махалгароёни Точикистон гуши фалакро кар мекунад. Он азизони дуруфтода бо чи сарсахтй дар баробари аквоми турку чинй аз хувияти эронии худ мурокибат кардаанд, дар холе ки мо талош мекунем худамонро дар рустохоямон махсур кунем.

Чанд акс аз точикони Тошкургон:

Poll: Dervish's New Layout

Тарху намои нави Як Дарвеш ва "дунболадор" шудани навиштахои дароз бехтар аст?

На 9 (39%)

Оре 13 (56%)

Шояд 0 (0%)

Намедонам 1 (4%)

Votes so far: 23
Poll closed

Дар бораи назарсанчии ин хафта аз дусти беноме дар Точикистон паёми зерро дарёфт кардем:

«Тархи думболадор аслан барои мо, ки сафхаи шуморо як бор боз намуда ва зуд интернетамонро хомуш намуда онро мутолиа менамоем, писанд нест.
Аз ин ру хохиш мекунем, сомонаро дар шакли аввалаш баргардонед! Барои камбагалон!»

У дар идома тавзех дод:

«Дар Точикистон хастам ва интернете дорам, ки соаташ як долари амрикоиро ташкил медихад. Шояд 1 долар соате барои шумо хандаовар, аммо барои мо дардовар аст. Барои ин субх ман тамоми сафхахои интернетиро дар муддати дах дакика боз мекунам ва зуд интерентамро хомуш менамоям ва о сафхахаои бозшударо мутолиа мекунам. Ташаккур!»

На, дусти азиз. Хеч хам хандаовар нест ва ба ростй, як дулор дар соъат барои мо хам гарон тамом мешавад. Дар Бохтарзамин интизор меравад Интернет хатталимкон арзонтар ё хатто дар чойхое ройгон шавад, ба монанди дигар мояхточи зиндагй чун об. Ва касе хозир нест дар хонааш дар киболи як соъат истифода аз Интернет як пунд ё хатто як дулор бипардозад. Кимати Интернетро дар ин чо мохона хисоб мекунанд, ки ба маротиб арзонтар аст.

Ба хар хол, ба ин дуст дар Точикистон кавл дода будам, ки барои тархи сафхаи Як Дарвеш рохи севуме пайдо кунам, ки хам лаъл ба даст ояду хам ёр наранчад. Ва зохиран пайдо шуд. Аз ин ба баъд матолиби тозаи Як Дарвеш дар шакли комил барои чанд руз бокй мемонад ва танхо бо интишори яке-дуто матлаби тоза «дунболадор» мешавад; яъне руи сафхаи аслй танхо унвон ва чанд чумлаи нахусти матлаби кухнаро хохед дид. Хамон иттифоке, ки бо матлаби "Писаре эронй..." уфтод. Аммо ин иттифок замоне меуфтад, ки хамаи хамрохони Як Дарвеш дар Точикистон фурсати хондани тозатарин матлаб руи сафхаи аслиро дошта бошанд.

Сипос аз хамрохитон,
Як Дарвеш

Ascetic Tricks

Чилвахои зохидона

Дар яке аз торнигорхои мазхабй омадааст:

«Бидонед, ки Худои мутаъол мардуми букаламунсифатро душман дорад; яъне мардуме, ки хар дакикаву хар соъат ба як ранг хастанд ва садокат дар онхо вучуд надорад.»

Аммо шуморе аз букаламунсифатон, дар вокеъ, шумори касире аз онхо, хамоно бо барафроштани парчами мазхаб имруза ба худ ранге тоза задаанд ва чилвае мутафовит, чи басо мутазодд бо чилваи пешини худ ихтиёр кардаанд.

Яке-ду руз пеш аз дусте хоста будам, ки аз як устоди сохибкитоб дар Точикистон тафсиру таърифи ойини риндию чавонмардиро чуё шавад. 15 дакика садои он сохибкитобро, ки борхо дар ин бора рисолахо навиштаву чоп кардааст, бароям фиристод. Аммо пеш аз ирсоли садо гуфт, ки матлаб магзи малмусе надорад, то танхо хамон тиккаро бароям бифиристад. Пас аз ду-се дакикаи пахши навор садокати каломи дустамро дарёфтам.

Инсоне, ки дар гузашта талош мекард ойини риндиро ба унвони навъе исён дар баробари мазхаб ба хурди сардамдорони низоми кумунистй дихад, акнун ба зур мекушад хамон ойинро ба унвони шевае аз тачаллии диндорию мазхабгаройи муъаррифй кунад. Ба ин мегуянд, аз чола ба чох уфтодан. Ё ифроту тафрит (две крайности), ки аз Миёнгини Заррин (эътидол) беибо убур кардаву ба нихояте дигар расидааст. Дуст доштам он фарди сохибкитоб рубаруям бошад, ки бо хифзи адабу эхтиром ба у бигуям: На ба он шуриии шурй, на ба ин бенамакй. Мо ки шуморо хуб мешиносем, устод. Мо ки бо андешахои шумо ба хубй ошно будем. Холо чи чизе боъис шуда, ки тагйири 180-дарачайи дар мавзеъи шумо иттифок биуфтад?

Албатта, агар тагйир маъкул бошад, ба масобехи пуёйи ва такомул аст. Аммо тагйире, ки савор бар боди замона бошад, маъмулан номаъкул аст. Масалан, ин байти Хофизро, ки мегуяд:

Зохидон, к-ин чилва дар мехробу минбар мекунанд,
Чун ба хилват мераванд, он кори дигар мекунанд

мо хамеша ба унвони намунае аз такбех ё сарзаниши зохидони риёкор мешинохтем. Акнун, ки ин фарди сохибкитоб бо тагйири замона ё дар вокеъ, вижагихои макон аз як гуша ба гушае дигар частааст, мегуяд, манзури Хофиз аслан ва абадан интикод аз зохидон набудааст, чунки зохидон хамвора поксиришт будаанд. Манзури Хофиз аз «он кори дигар» на коре хилоф, балки корхои риндонаву чавонмардонае будааст, ки зохидон ба дур аз минбару мехроб анчом медодаанд.

«Косаи догтар аз ош» ба ин нагуянд, ки ба чй ё кй бигуянд?

Руз ба руз ва беш аз пеш эхсос мешавад, ки чомеъаи ба нисбат равшанфикри Точикистон ру ба сарзамини ибхомоти мовароуттабиъа мегузорад, бидуни ин ки далели муткану устуворе барои ру тофтан аз сарзамини илму дониши аклонй дошта бошад. Гусастагии якбора ва бемукаддима аз дониш ва такрори тутивори суханони авом аз суи хавос марзи миёни ому хосро аз миён бурдааст ва бо чунин неруи «равшанфикр»-е ояндаи равшане барои ин чомеъа намебинам.

Iranian boy tells of prison rape ordeal

Писаре эронй аз тачовуз ба худаш мегуяд*

Рузномаи Times чопи Ландан дар шумораи рузи шанбеи худ матлабе мунташир кардааст, ки хокй аз гирифторихои як навчавон дар зиндонхои Эрон аст. Матлаби зер матни комили он гузориш аст.

Хумо Хумоюн

in English

به دبيرۀ پارسی

Писари 15-солае дар як хонаи амн дар маркази Эрон бо пайкару равони шикаста нишаставу гиря мекунад. Ризо берун намеравад ва аз танхойи метарсад. Мегуяд, ки мехохад ба зиндагиаш поён дихад ва дарки далели ин тамоюлаш мушкил нест: у танхо ба хотири ин ки мучбанд (дастбанд)-и сабзи мухолифони давлати Эронро дар даст дошта, ба муддати бист руз дарбанд буда ва мукарраран мавриди лату куб ва тачовуз карор гирифтааст. Озори чинсие, ки Ризо мутахаммил шуда, ба шиканчахои зиндони Абу Гурайб мемонад; хамон шиканчахое, ки макомоти эронй ба хотири он давлати Омрикоро такбех карда буданд.

Ризо дар гуфтугу бо рузномаи «Тоймз»-и Ландан он рузхои сахтро ба ёд оварду гуфт: «Зиндагии ман ба сар расида. Фикр намекунам, ки рузе битавонам аз ин холат рахо шавам.» Ризо ба шарте мувофикат кард бо Тоймз гуфтугу кунад, ки хувияташ ошкор нашавад. Пизишки муъоличи вай бо такаббули хатаре, ки худи уро тахдид мекунад, таъйид кард, ки Ризо тамоюл ба худкушй дорад ва пайкараш пур аз захмхоест, ки бо чузъиёти достони у хамхонй дорад. Хонаводаи Ризо навмедона мекушанд хар чи зудтар Эронро тарк кунанд.

Ризо аз шавохиди зиндаи иттихомотест, ки ахиран Мехдии Каррубй, яке аз рахбарони мухолифон, матрах кардааст. Вай макомоти зиндонхои Эронро ба тачовузи мустамарри зиндониёни марду зан барои шикастани иродаи онхо муттахам мекунад. Режим ба навбаи худ мегуяд, ки окои Каррубй бо дуругпароканй об ба осиёби душманони Эрон мерезад ва тахдид кардааст, ки уро боздошт хохад кард.

Бархурд бо ин писарбача гуёи ин хакикат аст, ки як режими муддаъии дифоъ аз арзишхои исломй барои саркуби милюнхо тан аз шахрвандонаш, ки интихоби дубораи Махмуди Ахмадинажодро такаллубй медонанд, аз хеч талоше фуругузор намекунад.

Гирифторихои Ризо дар авосити мохи жуие (июл) замоне огоз шуд, ки уро хамрох бо 40 навчавони дигар дар чараёни тазохуроти эътирозй дар яке аз шахрхои бузурги Эрон боздошт карданд. Бештари ин навчавонон вочиди шароити раъй набуданд. Онхоро ба чое бурданд, ки ба бовари Ризо, як пойгохи басечихо буд; чашмонашонро бастанд, либоси руро аз танашон дароварданд, бо кобл шаллокашон заданд ва баъдан дар як контейнери пулодин махбусашон карданд. Дар хамон шаби нахуст се марди либосшахсй, ки худро зиндонй вонамуд мекарданд, Ризоро дар баробари чашми хамрохонаш ба замин андохтанд. Дар холе ки яке аз мардон сари уро ба зер фишор медод, дуввумй бар пушташ савор шуд ва севвумй руи бадани Ризо шошид ва ба у тачовуз кард.

Ризо мегуяд:

«Онхо ба мо гуфтанд, ки ин корро дар рохи Худо мекунанд ва ин ки мо бо чи хиёле ба худамон хакк дода будем алайхи давлат эътироз кунем.»

Он се мард ба дигар бачахо хушдор доданд, ки агар фардои он руз бо бозпурсон хамкорй накунанд, хамин бало ба сари онхо хам хохад омад.

Пас аз он Ризоро беруни контейнер бурданд ва ба як милаи филизй бастанд ва то субх рахояш карданд.

Субх яке аз он мардхо омаду аз Ризо пурсид, ки оё аз иттифоки шаби гузашта дарс гирифта ё на.

«Ман хашмгин будам. Ба сурати он мард туф кардам ва душномаш додам. У бо оринчу кафи дасташ яке-ду бор ба суратам зад.»

Бист дакика баъд хамон мард бо як кисаи пур аз мадфуъ дубора баргашт ва он кисаро руи сурати Ризо собид ва тахдид кард, ки ба хурдани мадфуъ водораш хохад кард.

Дертар Ризоро ба утоки бозпурсй бурданд. У ба бозпурсаш мочарои тачовузро таъриф кард. Акнун Ризо муътакид аст, ки таърифи он мочаро кори иштибохе буд.

«Бозпурс хушбархурд буд, аммо чашмхои ман баста буд. У гуфт, ки казияро пайгирй хохад кард ва ман умедвор шудам.»

Ба чои пайгирй бозпурс дастур дод, ки дасту пои Ризоро бибанданд, то бори дигар ба у тачовуз шавад.

«Ин бор худи ман ин корро мекунам, то бифахмй, ки ин достонхоро набояд чои дигар бигуйи. Ин кор хаккат аст. Ба шумохо бояд то дами маргатон тачовуз кард.»

Бори дигар у мавриди тачовузи вахшиёна вокеъ шуд. Барои се руз у дар як силлул (камера)-и инфиродй махбус буд.

Сипас мачбураш карданд зери «эътироф»-е имзо кунад. Дар «номаи эътироф» омада буд, ки хоричихо аз у ва дустонаш хоста буданд, ки бонкхо ва сохтмони расонахои давлатиро ба оташ бикашанд. Аз у хостанд, ки як дусти 16-солаашро ба унвони саркардаи гурух муъаррифй кунад. Он дусташро ба хадде лату пор карда буданд, ки дар бемористон бистарй буд.

«Ман сахт меларзидам, ба хадде, ки намешунидам ба ман чи мегуянд. Бидуни ин ки номаро хонда бошам, зери он имзо кардам. Тарсам ин буд, ки онхо дубора ба ман тачовуз хоханд кард.»

Рузи баъдй Ризо ва дигар боздоштиёнро ба як боздоштгохи пулис мунтакил карданд ва як хафтаи дигар он чо монд.

Дар нимашаби рузи севвум афсарони пулис вориди силлул шуданд, чашмонашро бастанд ва уро ба дастшуйи бурданд ва дар он чо бори дигар ба у тачовуз карданд. «Дастони ман ба ларза уфтода буд ва пойхоям лак (заъиф) шуда буд. Наметавонистам сари по биистам. Уфтодаму сарамро сахт ба каф кубидам, то бимирам. Чегу фарёд задам ва аз онхо мехостам, ки манро бикушанд. Дигар тахаммулашро надоштам ва аз худам мутанаффир будам.» Ризо мегуяду ашк мерезад.

Фардои он руз як фармондехи пулис уро фаро хонд ва пурсид, ки чаро шаби гузашта он хама фарёд мезад. Баъд аз ин ки у далели фарёдашро тавзех дод, фармондех аз у пурсид, ки чи касе ба у тачовуз кардааст. Писарбача гуфт, ки бо чашмони баста наметавонист мутачовизонашро бибинад. Фармондех уро кутак зад ва ба дуруггуйи муттахамаш кард ва Ризоро водошт, ки зери як номаи дигар имзо кунад. Дар он нома Ризо «эътироф» мекард ки алайхи нерухои амниятй иттихомоти бепояеро матрах кардааст.

Аммо ин поёни мусибатхои Ризо набуд. Уро хамрох бо худуди 130 зиндонии дигар ба мухавватаи Додгохи Инкилоби шахр бурданд. Козй эълом кард, ки мухолифони сарсахти Инкилоби Исломиро ба дор хохад овехт. Вай номи дах навчавонро бархонд, ки Ризо хам дар он миён буд. Паёми козй равшан буд: Агар бачахо бори дигар дам аз тачовуз ба номусашон бизананд, эъдом хоханд шуд.

Козй онхоро ба зиндони марказии шахр фиристод. Ба Ризо дастбанд заданд ва барои дах руз бо шаш писари дигар дар як силлули кучак нигах доштанд. Шомгохон афсарон бачахоро кутак мезаданд ва бо тамасхур мегуфтанд: «Шумо мехохед инкилоб кунед?»

Дар мавориде аршадтарини афсарон се тан аз бачахоро бо худ мебурд. Ризо мегуяд:

«Вакте бачахо бар мегаштанд, хеле орому норохат буданд.» Вакте навбат ба Ризо расид, у ва ду бачаи дигарро ба як утоки кучак бурданд ва дастур доданд либосашонро дарбиёранд ва бо хам амали чинсй анчом диханд.

«У ба мо гуфт, ки аз ин тарик мо ба тазкия (покй)-и нафс хохем расид ва дигар ёрои нигох кардан ба чашмони хамдигарро нахохем дошт. Мегуфт, ин кор моро ором хохад кард.»

Пас аз 20 руз саранчом хонаводаи Ризо муваффак шуданд бо пардохти васикае 45 хазор пундй уро аз зиндон дар биёваранд. Кабл аз озодй ба Ризо бори дигар хушдор доданд, ки дар бораи иттифокоте, ки бо у уфтода, ба касе чизе нагуяд. Бародари Ризо мегуяд: «Як дусти ман, ки нигахбони зиндони Ризо буд, ба ман гуфт, ки у бемор шуда. Шабе, ки озодаш карданд, беихтиёр гиря мекард; баъдан хамаи мочароро ба модарам таъриф кард.»

Хонаводаи Ризо як пизишкро мутакоъид карданд, ки алорагми хатаре, ки мутаваччехаш хохад шуд, уро муъолича кунад. Пизишк захмхои сатхи бадани Ризоро дармон карда ва ба у антибиутик ва дору дода, вале наметавонад муъоинаи дарунй анчом дихад. Ризо амикан зарба хурда, аз эхтимоли бозгашт ба зиндон вахшат дорад ва шабхо бехобй мекашад.

Пизишки у ба рузномаи Тоймз гуфт, ки дигар боздоштиён хам хамин сарнавиштро доштаанд:

«Мо дар бемористон мавориди мушобехи бисёре дорем, вале наметавонем он маворидро гузориш кунем. Онхо ба мо ичоза намедиханд, ки барояшон парванда боз кунем ва чузъиётеро руи когаз оварем.»

Дрюрй Дойк, пажухишгари созмони Афви Байнулмилал дар умури Эрон мегуяд, ки достони Ризо бо дигар гузоришхое, ки ин созмон дарёфт кардааст, хамхонй дорад; гузоришхое, ки хокй аз поймол кардани шарафу номуси инсонй, озори бекайду банд ва бидуни ручуъ ба додгох ва хатто хамдастии макомоти казойи дар тачовуз ба номуси зиндониён ва нодида гирифтани хакки ибтидоии дастрасй ба мурокибати пизишкист.

Ризо лоакал аз ин мусибат зинда берун омад, то достонашро барои чахониён таъриф кунад. Аммо дусти 16-солааш, ки у мачбур буд ба унвони рахбари гурухашон муъаррифй кунад, аз шиддати захмхое, ки бардошта буд, дар бемористон чон дод.

*Хувияти афроде, ки дар макола зикрашон рафтааст, махфуз аст.

Yas - Ba Man Bash

Ёс - Бо ман бош!

Хануз поёни коила нест:

Poll: Rustam Not to Inherit Presidency

Оё пас аз Рахмон раёсати чумхурй ба Рустами Эмомъалй хохад расид?

Оре 2 (10%)

На 14 (70%)

Шояд 4 (20%)

Намедонам 0 (0%)

Votes so far: 20
Poll closed

Муртабит: Нахустин кадамхои Рустами Эмомъалй ба сиёсати калон

Karzai = Ahmadinejad? Dr. Abdullah = Mousavi?

Карзай = Ахмадинажод? Др. Абдуллох = Мусавй?

به دبيرۀ پارسی زير مطلب سيريليک

Номзадхои раёсати чумхурии Афгонистон хак доранд то поёни имруз корзори таблиготии худро идома диханд ва аз 48 соъат пеш аз баргузории раъйгирй бояд дигар забон ба таблиги худ ё накухиши ракибони худ нагушоянд. Дар бисёре аз кишвархо ин фосилаи сукути таблиготй 24 соъат аст, аммо на дар Афгонистон.

Корзори интихоботи раёсати чумхурии Афгонистон ду мох пеш бо 41 номзад огоз шуд ва акнун бо 30 номзад ба сар мерасад. 11 номзад дар нимарох номзадии худро ба нафъи ин ё он кондидои бартар пас гирифтанд.

Боризтарин чехрахое, ки дар миёни номзадхо мондаанд, мусалламан, шахси раисичумхур Карзай ва ракиби умдаи у дуктур Абдуллох аст. Номи Ашраф Ганй Ахмадзай ва Рамазони Башардуст хам дар миёни номзадхои нисбатан махбуб дида мешавад. Дар огози муборизот хадси коршиносон бар ин буд, ки Хомид Карзай бе захмати чандоне дар ин масоф пируз хохад шуд. Аммо бо гузашти замон ва бо чилваи тахсинбарангези дуктур Абдуллох дар сафархои таблиготиаш дидгоххои коршиносона ва омори назарсанчихо то хадди зиёде тагйир кард. Акнун бовари голиб бар ин аст, ки Карзай дар ин интихобот бо ракиби сарсахту кавие рубаруст ва хатто имкон дорад интихобот вориди даври дуюм шавад ва Карзайу дуктур Абдуллох ба пайкори тан ба тан бираванд. Ин мавзуъ то се-чахор рузи дигар, дар паи эъломи натичахои раъйгирй ошкор хохад шуд.

Корзори интихоботии Афгонистон ин бор аз хар навъ интихоботи дигар дар ин кишвар башиддат мутафовит аст ва то хадди зиёде аз корзори интихоботии Эрон моя гирифтааст. Корбурди расонахои навин, ба монанди Facebook-у Twitter, паёмакхои телефунй, мунозироти телевизюнии номзадхо, дар канори интихоби ранги вижа корзори интихоботии ду кишварро ба хам шабех кардааст. Сахнаороии интихоботи Афгонистон ба гунаест, ки коршиносон ба нохудогох Карзайро дар макоми Ахмадинажод ва дуктур Абдуллохро дар чойгохи Мусавй карор медиханд. Чои ранги сабзи чунбиши Эронро дар Афгонистони хамсоя ранги обии дуктур Абдуллох гирифтааст. Худи дуктур Абдуллох хам мункири ин хамонандй нест ва мегуяд: «Мо бо ранги обй ба суи ояндае сабз меравем.»

Хаводорони сарсахти дуктур Абдуллох голибан аз чумлаи хомиёни Чабхаи шимоли Афгонистон ва пайравони Ахмадшохи Масъуди мархуманд. Аз суи дигар, доштани падари паштун ва модари точик ба дуктур Абдуллох тавоноии чазби раъйхои ду кавми умдаро додааст. Аз хамин холо бархе аз хаводорони у тахдид кардаанд, ки бо хар навъ тахаллуф дар раъйгирй мукобила хоханд кард.. Ба гуфтаи яке аз онхо дар торнамои Facebook, эътирози хаводорони дуктур Абдуллох «ба шеваи афгонй» ва бо истифода аз «Колошникуф» сурат хохад гирифт. Ин навъ тахдидхо фазои Афгонистонро танишолуд кардааст ва ба назар меояд, ки ин кишвари чангзада обистани хаводиси пурошуби дигарест.

Аммо он чи дар корзори интихоботии Афгонистон хоизи ахамият аст ва барои кишвархои бастае чун Точикистон метавонад омузанда бошад, риъояти усули демукросй дар он буд. Яъне Афгонистон дар айни фаро гирифтани дарси демукросй ба давлатхои мустабидди хамсоя хам дарс медихад. Интикод аз раисичумхури вакт накли махофили мухолифони Карзай буд ва дар барномахои телевизюнй бемумонеъат пахш мешуд. Ба гунае, ки худи Карзай аз ширкат дар нахустин мунозираи телевизюнй дар шабакаи «Тулуъ» сар печид ва ин шабакаро ба доштани мавзеъи суъ муттахам кард. Яъне раисичумхури кишвар дар баробари як расона мавзеъ гирифт, ки нишони истиклоли раъйи расона аст.

Дар миёни хостахои номзадхо хам озодй ва гуногунии дидгоххо эхсос мешавад. Аз як су касе чун Башардуст эълом мекунад, ки дар сурати пирузй шахри Пешовари Покистон ва Исфахони Эронро ишгол хохад кард. Аз суи дигар номзаде чун Латифи Пидром мегуяд, ки казияи хатти Дюронд ва мунокиша бо Покистонро бо бахшидани он хок ба Исломобод хохад баст ва Афгонистонро ба кунфедеросиюне табдил хохад кард, ки дар он Толибон хам дар хитаи нуфузашон хукумати худро хоханд дошт. Тайфи хостахо бисёр васеъ аст ва ба хамон андоза дорои ифроту тафрити сиёсист. Аммо он чи мусаллам аст, равони сиёсии зиндаи мардуми Афгонистон аст, ки бо вучуди он хама чангу хунрезй ва хатароти кунунй хамчунон дам аз истиклолу озодй ва шукуфойи мезананд.

کرزی = احمدی نژاد؟ دکتر عبدالله = موسوی؟

نامزدهای رياست جمهوری افغانستان حق دارند تا پايان امروز کارزار تبليغاتی خود را ادامه دهند و از 48 ساعت پيش از برگزاری رأيگيری بايد ديگر زبان به تبليغ خود يا نکوهش رقيبان خود نگشايند. در بسياری از کشورها اين فاصلۀ سکوت تبليغاتی 24 ساعت است، اما نه در افغانستان.

کارزار انتخابات رياست جمهوری افغانستان دو ماه پيش با 41 نامزد آغاز شد و اکنون با 30 نامزد به سر می رسد. 11 نامزد در نيمه راه نامزدی خود را به نفع اين يا آن کانديدا پس گرفتند.

بارزترين چهره هايی که در ميان نامزدها مانده اند، مسلماً شخص رئيس جمهور کرزی و رقيب عمدۀ وی دکتر عبدالله است. نام اشرف غنی احمدزی و رمضان بشردوست هم در ميان نامزدهای نسبتاً محبوب ديده می شود. در آغاز مبارزات حدس کارشناسان اين بود که حامد کرزی بی زحمت چندانی در اين مصاف پيروز خواهد شد. اما با گذشت زمان و با جلوۀ تحسين برانگيز دکتر عبدالله در سفرهای تبليغاتی اش ديدگاه های کارشناسانه و آمار نظرسنجی ها تا حد زيادی تغيير کرد. اکنون باور غالب بر اين است که کرزی در اين انتخابات با رقيب سرسخت و قوی ای روبروست و حتا امکان دارد انتخابات وارد دور دوم شود و کرزی و دکتر عبدالله به پيکار تن به تن بروند. اين موضوع تا سه-چهار روز ديگر، در پی اعلام نتيجه های رأيگيری آشکار خواهد شد.

کارزار انتخاباتی افغانستان اين بار از هر نوع انتخابات ديگر در اين کشور به شدت متفاوت است و تا حد زيادی از کارزار انتخاباتی ايران مايه گرفته است. کاربرد رسانه های نوين، به مانند فيس بوک، تويتر، پيامک های تلفنی، در کنار انتخاب رنگ ويژه، کارزار انتخاباتی دو کشور را به هم شبيه کرده است. صحنه آرايی انتخابات افغانستان به گونه ای است که کارشناسان به ناخودآگاه کرزی را در مقام احمدی نژاد و دکتر عبدالله را در جايگاه موسوی قرار می دهند. جای رنگ سبز جنبش ايران را در افغانستان همسايه رنگ آبی دکتر عبدالله گرفته است. خود دکتر عبدالله هم منکر اين همانندی نيست و می گويد: ما با رنگ آبی به سوی آينده ای سبز می رويم."

هواداران سرسخت دکتر عبدالله غالباً از جملۀ حاميان جبهۀ شمال افغانستان و پيروان احمدشاه مسعود مرحومند. از سوی ديگر، داشتن پدر پشتون و مادر تاجيک به دکتر عبدالله توانايی جذب رأی های دو قوم عمده را داده است. از همين حالا برخی از هواداران او تهديد کرده اند که با هر نوع تخلف در جريان رأیگيری مقابله خواهند کرد. به گفتۀ يکی از آنها در تارنمای فيس بوک، اعتراض هواداران دکتر عبدالله "به شيوۀ افغانی" و با استفاده از "کالاشنيکف" صورت خواهد گرفت. اين نوع تهديدها فضای افغانستان را تنش آلود کرده است و به نظر می آيد که اين کشور جنگ زده آبستن حوادث پرآشوب ديگری است.

اما آن چه در کارزار انتخاباتی افغانستان حائز اهميت است و برای کشورهای بسته ای چون تاجيکستان می تواند آموزنده باشد، رعايت اصول دمکراسی در آن بود. يعنی افغانستان در عين فرا گرفتن درس دمکراسی به دولت های مستبد همسايه هم درس می دهد. انتقاد از رئيس جمهور وقت نقل محافل مخالفان کرزی بود و در برنامه های تلويزيونی بی ممانعت پخش می شد. به گونه ای که خود کرزی از شرکت در نخستين مناظرۀ تلويزيونی در شبکۀ طلوع سر باز زد و اين شبکه را به داشتن موضع سوء متهم کرد. يعنی رئيس جمهور کشور در برابر يک رسانه موضع گرفت که نشان استقلال رأی رسانه است.

در ميان خواسته های نامزدها هم آزادی و گوناگونی ديدگاه ها احساس می شود. از يک سو کسی چون بشردوست اعلام می کند که در صورت پيروزی شهر پيشاور پاکستان و اصفهان ايران را اشغال خواهد کرد. از سوی ديگر، نامزدی چون لطيف پدرام می گويد که قضيۀ خط دوراند و مناقشه با پاکستان را با بخشيدن آن خاک به اسلام آباد خواهد بست و افغانستان را به کنفدراسيونی تبديل خواهد کرد که در آن طالبان هم در حيطۀ نفوذشان حکومت خود را خواهند داشت.

طيف خواسته ها بسيار وسيع است و به همان اندازه دارای افراط و تفريط سياسی است. اما آن چه مسلم است، روان سياسی زندۀ مردم افغانستان است که با وجود آن همه جنگ و خونريزی و خطرات کنونی همچنان دم از استقلال و آزادی و شگوفايی می زنند.

Molla Hasani: Two Raka’ahs of Sexual Assault

Ахиран Мехдии Каррубй – аз номзадхои муътариз ба натичахои интихоботи Эрон бо ирсоли номае ба Акбар Хошимии Рафсанчонй – раиси Мачлиси Хубрагон хостори тахкики шоеъот дар бораи тачовуз ба духтарону писарон дар боздоштгоххо шуд.

Вай дар ин нома аз чумла навиштааст:

«Иддае аз афроди боздоштшуда матрах намудаанд, ки бархе афрод ба духтарони боздоштй бо шиддате тачовуз намудаанд, ки мунчар ба эчоди чарохот ва порагй дар системи таносулии онон гардидааст. Аз суи дигар, афроде ба писархои чавони зиндонй бо холате вахшиёна тачовуз кардаанд, ба тавре, ки бархе дучори афсурдагй ва мушкилоти чиддии рухию чисмй гардидаанд ва дар кунчи хонахои худ хазидаанд.»

Матни зер навиштаи торнигори «Мулло Хасанй» аст, ки ба хамин мавзуъ ихтисос дорад.

***

Ду ракъат тачовузи чинсй

به دبيرۀ پارسی

Агарчи тачовузи чинсй ба зиндониён ва боздоштшудагон мавзуъи тозае нест, вале ин ки аз он ба унвони хурд кардани шахсияти зиндонй ва эътирофгирй истифода шавад ва табдил ба як шева ва рохкори мукобила бо мухолифон гардад, вокеъан як мусибат аст.

Ман хамеша ин нуктаро гуфтаам, ки катлу чурму чиноят дар хама чо хаст ва мумкин аст аз хар одами одию маъмулй сар бизанад. Вале торих гувох аст, ки катлу чурму чинояте, ки ба номи мазхаб ва барои хушнудии Худо сурат мегирад, бисёр хавлноктар ва вахшиёнатар аст. Ин аст, ки дар номаи Мехдии Каррубй ба ин нукта ишора шуда, ки ба зиндониёни чи марду чи зан ба сурати чамъй ончунон тачовуз мешавад, ки порагии андоми тахтонии онхоро дар пай доштааст.

Фикр накунед он мавчудоти инсоннамое, ки муртакиби чунин чиноятхое мешаванд, аз кураи Миррих омадаанд ё, масалан, аъзои Хизбуллохи Лубнон ва Хамос ва сарбозони рус хастанд, ки инчунин вахшиёна бо хамватанони мо рафтор мекунанд. Хайр, инхо хамон бародарони посдори (инкилоби исломии) худамон хастанд. Хамонхое, ки як ман риш доранд ва шабхои чумъа дуъои Кумайлашон тарк намешавад ва рузхои чумъа дар дуъои нудба ончунон дар фироки «Око» («имоми замон») гиря мекунанд, ки сураташон аз шиддати ашк хис мешавад. Инхо хамон касоне хастанд, ки мавкеъи мувочеха бо як хонуми бадхичоб, ки, масалан, русариаш каме аз хадди стондорд акибтар рафта, фавран сарашонро ба зер меандозанд ва «астагфуриллох» мегуянд. Касоне муртакиби ин тачовуз шудаанд, ки дар мохи рамазон руза мегиранд ва дар шабхои Ахё ба даргохи Худо зачча мезананд.

Албатта, намехохам бигуям, хар кас руза бигирад, хатман даст ба чунин чинояте мезанад. На, манзурам ин аст, ки он гох ки мазхабу шаръу ризои Худо ва намояндаи Худо пушти як чиноят карор мегирад, шиддати чиноят хавлноктар ва вахшиёнатар аст.

Инхо аз шигифтии торих ва эъчози тадохули дин дар сиёсату кудрат аст. Бидуни шак, бузургону рахбарони ин чиноятпешахо ба онхо чароги сабз медиханд, ки агарчи зинову лавот (хамчинсбозй)-у катл аз гунохони кабираанд, вале он чо ки пои хифзи низоми ислом ва вилояти факех ба миён меояд, хамаи ин корхо бар шумо халол ва балки вочиб мешавад. Лобуд ба инхо гуфтаанд: «Бигиред ин фалон-фалоншудахоро чунон тартибашонро бидихед, ки аз хичолат натавонанд аз хона берун биёянд ва дигар хаваси тазохуроту эътироз ба макоми шомихи вилоят (Хоманайи)-ро накунанд. Хисобй бизанед, бикунед, бикушед, то низом пойдор бимонад!»

Ruling Dynasty in The Making

Агар навиштаи зер дар як кишвари озодтар чоп мешуд, шояд муаллифи он тарчех медод унвонро андаке чаззобтар кунад: "Нахустин кадамхои Эмомъалии хурд ба сиёсати калон". Аммо чопи ин матлаб дар шакли кунуниаш хам тахсинбарангез аст.

Тибки шигирди тозае, ки дар Як Дарвеш дорад марсум мешавад, ин маколаро хам нахуст ба таври комил мунташир мекунем ва сипас, агар харфе барои гуфтан доштем, ба бахс дар бораи он мепардозем.

Нахустин кадамхои Рустами Эмомъалй ба сиёсати калон

Азизи НАКИБЗОД
«Озодагон»
06.08.09.

Тоҷикистон таҷрибаи Озарбайҷонро такрор мекунад?

Хафтаи гузашта дар Тоҷикистон вохӯрии ғайрирасмии сарони давлатҳои Тоҷикистон, Афғонистон, Руссия ва Покистон баргузор шуд. Падидае, ки дур аз таваҷӯҳи аксари коршиносон ва таҳлилгарон монд, иштироки Рустами Эмомалӣ дар ин вохӯриҳо буд. Дар вохӯриҳои сеҷониба ва чаҳорҷонибаи сарони кишварҳои зикршуда Рустами Эмомалӣ дар қатори меҳмонони баландпоя менишаст. Иштироки Рустами Эмомалӣ дар ин вохӯриҳо аз он ҷиҳат қобили таваҷҷӯҳ аст, ки то кунун собиқа надошт. Яъне як корманди Кумитаи сармоягузорӣ ва амволи давлатӣ ё ҷонишини Созмони ҷавонон пеш аз ин чунин имкон ё имтиёзеро надошт, ки дар чунин вохӯриҳои сатҳи олӣ иштирок варзад.

Баҳори имсол, замоне, ки ӯ ба вазифаи ҷонишини раиси Созмони ҷавонони Тоҷикистон интихоб гардид. таҳлилгарон ҳадс мезаданд, ки Рустами Эмомалӣ рӯ ба сиёсати калон овардааст. Аммо то ин замон ин андеша гумоне буд, ки тасдиқи худро тақозо менамуд. Ҳафтаи гузашта вохӯриҳои президентҳои чаҳор давлат воқеият доштани тахмини коршиносонро ба андозае рӯшан намуд. Иштироки Рустамро дар вохӯриҳои президентҳо, ки як ҳафта пеш дар Душанбе баргузор гардид, метавон қадамҳои нахустини ӯ ба сиёсати калон унвон кард. Зеро ширкати Рустами Эмомалӣ дар чунин вохӯриҳо шояд барои андӯхтани таҷрибаи дипломатӣ ва сиёсӣ бошад. Гузашта аз ин бархе таҳлилгарон муътакид бар онанд, ки президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон мехоҳад Рустами Эмомалиро ба ҳамтоёнаш муаррифӣ намояд.

Гурӯҳҳои коршиносие, низ ҳастанд, ки эҳтимоли дар ояндаи дур зимоми роҳбарии Тоҷикистонро ба даст гирифтани Рустамро баъид намедонанд ва ширкати Рустамро дар маъракаҳои сиёсӣ раванди омодасозии у тафсир менамоянд. Ҳарчанд, ки ин раванд баръало эҳсос мегардад то имрӯз ҳизбу созмонҳои мухолифи давлат ҳеч гуна вокунише нишон надодаанд. Аммо нафароне аз доираҳои ҳукуматй як навъ розӣ будани худро дар ин иртибот иброз намуда буданд. Аз ҷумла Сӯҳроб Шарифов директории Пажӯҳишгоҳи тадқиқоти стратегии назди президенти Тоҷикистон дар мусоҳибааш ба рӯзномаи "Озодагон" гуфта буд:

"Сулолаҳои оилавии сиёсӣ ҳастанд. Чаро дар Тоҷикистон мумкин набошад? Мумкин, ки дар солҳои наздик дар даҳ бист соли наздик кланҳои (сулолаҳои) оилавии сиёсатмадорон пайдо шаванд дар Тоҷикистон. Ман дар ин ҷо ягон кори нодурустро намебинам. Ҳамааш дуруст".

Сӯҳроб Шарифов дар идомаи сӯҳбаташ мегӯяд:

"Ман фикр мекунам, ки сулолаҳои оилавии сиёсатмадорон бояд пайдо шавад. Мо давлати навташкилшаванда ҳастем ва хоҳем-нахоҳем ин протсесҳо амалӣ мешавад. Ва ин протсесҳо дар Тоҷикистон татбиқ мешаванд. Албатта бо муборизаи сиёсӣ метавон депутат ё президент шуд..."

Бояд гуфт, ки Рустами Эмомалй ҳанӯз ҷавон аст, тоза Донишгоҳро хатм намудааст ва 21 сол дорад. То кунун баромади ӯ дар нишасту маҷлисҳо шунида нашудааст ё ба расонаҳо мусоҳиба накардааст. Ё як шахси муаррифӣ ношуда аст. Аз ин рӯ наметавон муайян намуд, ки ӯ то кадом андоза ба унвони як сиёсатмадор пухта расидааст. Дар ҳамин ҳол Маликшо Неъматов Раиси Кумитаи варзиш саёҳӣ ва кор бо ҷавонон ва Созмони ҷавонони Тоҷикистон дар мусоҳибааш ба ҳафтаномаи "Озодагон" гуфта буд:

"Мо аз Рустам фақат мусоидату кумакро мунтазир ҳастем, зеро чизҳои дидаву омӯхтаашро агар дар пешбурди мақсадҳо дар ихтиёри мо гузорад, ба нафъи ҷомеа хоҳад буд. Мо ба ӯ барори кор мехоҳем, худо кунад, ки якҷавони банангу номуси миллат ва барои пешбурди ҷомеамон муфид бошад. Мо аз ӯ умедҳои калон дорем. То замоне, ки фикр ҳаст, имконият ҳаст, тавоной ҳаст, бояд талош кунем, набояд корҳоро ба фардо гузорем ва агар ба фардо гузоштем ин тарс дорад, пушаймонӣ дорад..."..

Аз гуфтаҳои Маликшо Неъматов бармеояд, ки ӯ ба донишу ҷаҳонбинии Рустами Эмомалй бовар дорад. Дар ҳоли баракс аз ваӣ кӯмаку мусоидат интизор намешуд.

Дар ҷои дигари мусоҳиба Маликшо Неъматов мегӯяд:

"Ман шахсан Рустамро хуб мешиносам ва рафтору кирдори ӯро хуб медонам. У дар оилае таваллуд шудаву бузург шуда истодааст, ки тамоми пастиву баландии ҳаёти ҷомеаи моро медонанд. Ӯ таҳсилкардааст, маълумот дорад. Ҳама шӯру шавқи ҷавониро дорад. Ва мо медонем, ки аз ҳамон имкониятҳои мавҷуда истифода бурда бачаҳоро гирди ҳам овард, як дастаи футбол сохт. Имрӯз ин даста муваффак, амал мекунад ва дигар онҳоро кӣ ба ҳам оварданаш не, балки фаъолияташон муҳим шуда. Шояд дар байни онҳо шахсоне буданд, ки дилмонда шудаанд ва ё берун аз кишвар бозй мекарданд, Рустам ҳаминҳоро ба ҳам овард ва имрӯз натиҷаашро мебинем. Яъне дар вуҷуди ӯ як истеъдоди ташкилотчигӣ ҳаст. Вақте мо ӯро даъват кардему машварат намудем, ба ӯ гуфтем, ки ҳамин шавқу шӯрат, ҳамин имкониятҳои мавҷудаатро дар як самт равона бикун. Вай имрӯз дар Кумитаи сармоягузорй машғул ба фаъолият аст. Кор дар Иттифоқи ҷавонон як вазифаи ҷамъиятй аст. Ба назари мо дар самти ташвиқу тарғиби ҳаёти солим ӯ метавонад корҳои муфиде анҷом диҳад. Дар ин ҷо фикр мекунам ягон мушкилие пеш намеояд ва то чи андоза муваффак, мешавад аз ҳунар, аз шавқу ҳаваси ӯ, аз талоши ӯ вобаста аст. Мо ҳам аз нигоҳи худ ба ӯ кӯмак мекунем, чунки ӯ ҳам як фарди ҳамин ҷомеа аст. Беш аз ин ӯ шоҳиди пастуву бадандиҳои рӯзгор ва он сӯхтанҳову сохтанҳои падараш ҳаст ва фикр мекунам аз аксарият дида ӯ бештар дарк мекунад, ки ҳамин ҷомеа бояд пешрав бошад, ифтихор офарад..."

Ба ақидаи Маликшо Неъматов Рустами Эмомалй аз мактаби сиёсии президент гузаштаву аз ҳар пешравие, ки дар ҷумҳурй ба миён меояд, хурсанд мешавад ва шукргузорй мекунад, ҳамчунин миёни чавонон нуфуз дорад:

".. .ӯ дастпарвари мактаби сиёсии раҳбари давлат аст. Мо, ки худ аз ин мактаб гузаштаем, ҳар ҳаракате, ки ба сӯи пеш мешавад бо шукргузорй, бо яқ меҳр қабул мекунем. Чаро шодй накунем, вақте як гӯшаи диёр зебо шавад, обод шавад. Чаро хурсанд нашавам вақте дар як гушаи диёри ман як беморхона пайдо шавад, як мактаб сохта шавад, як варзишгоҳ бунёд ёбад. Ман борҳо бо Рустам дар ин мавридҳо сӯҳбат доштам ва мутмаинам ки ӯ чунин як шахсест. Аз сӯи дигар ӯ дар байни ҷавонон нуфуз дорад ҷавонон ӯро эътироф мекунанд. ...Иттифоқи ҷавонон аз будани Рустами Эмомалӣ бурд мекунад, мо бо пешниҳоди ӯ чандин чорабинӣ гузарондем, ба қариби ба аёдати собиқадорони ҷанги дуввуми ҷаҳони рафтем. Ӯ чанд барномаву нақшаҳо дорад, аз ҷумла таъсиси як клуби варзишии "Истиқлол", ки метавонад аз давраи мактаб ба тарбияи футболбозону варзишгарон шароит фароҳам оварда мусоидат кунад. Боз ҷалби сарпарастон низ як ҷиҳати дигари масъала аст. Яъне имконияти давлатӣ ҳаст ва мо агар битавонем имкониятҳои ҷамъиятиро низ истифода барем бештар муваффақ хоҳем шуд...".

Вақте, ки Рустам ба вазифаи ҷонишини раиси Созмони ҷавонон пазируфта шуд, дар доираҳои сиёсӣ тахмину гумонҳо роҷеъ ба дар оянда курсии президентиро соҳиб шудани ӯ матраҳ мегардид. Дар ин маврид Раиси Кумитаи ҷавонон дар идомаи сӯҳбаташ чунин изҳори назар намудааст:

"Бигзор ҳар касе тахмину гумон ва мавқеи худро дошта бошад. Зеро вақте сиёсат ҳаст ҳар кас тахмину гумони худашро дорад ва ба таёрҳои гуногун шояд масъалагузорӣ ҳам мешавад. Аммо барои мо имрӯз Рустам пеш аз ҳама ҳамчун шахсияти ҳамин ҷомеаи навин матраҳ аст, вай як ҷавони серғайрат, ҷаҳондида аст, ҷаҳонбинии васеъ дорад, масъалаҳоро дарк мекунад. Бар болои ҳамаи ин тарбияи дуруст гирифтааст, дар ҷое тарбия ёфтааст, ки саропо ғамхории миллат аст, шабу рӯз фикри миллат аст ва дар сафарҳои сарвари давлат ба минтақаҳои мамлакат ӯро ҳамроҳӣ мекунад, яъне аз рӯзгори мардум огоҳ аст. Ҳамчунин ӯ имрӯз имкони васеъ дорад, ки ҳамон мақсаду маромҳо ва нақшаҳоеро, ки дорад, амалӣ бисозад Оянда дар дасти худи ӯ аст ва ҳар қадар муваффақ мешавад, ҳар қадар дар ин ҷода пешрав мегардад, ба зарар нест ва худо кунад, ки комёб бошад, нафъаш бештар ба ҷомеа бирасад. Аз ин набояд касе тарсу ҳарос дошта бошад ва овозаҳои беҳуда насозад. Баракс агар таври мисол, фарзанди ман аз ҳама талошҳои ман огоҳ бошад, мақсаду мароми маро бидонад ва дар ҳар мавқеъе, ки ҷойгир шуд, аз рӯи ҳамин мақсаду маром кор кунаду нияташ нек бошад, пас чаро мо ба ӯ имкон надиҳем, ки мақсадҳояшро амалӣ кунад?!".

Дар ҷаҳон таҷрибаи умури давлатро ба даст гирифтани писарони президентҳо вуҷуд дорад. Давлатҳое мисоли Сурия ва Озарбойҷон чунин таҷрибаро доранд. Дар Сурия пас аз ҳукмронии президент Ҳофиз Асад писараш Башор Асад зимоми давлатдориро ба даст гирифт. Президенти имрӯзаи Озарбойҷон Илҳом Алиев низ писари президенти собиқи ин кишвар Ҳайдар Алиев аст. Ҳамчунин дар маҳфилҳои сиёсӣ гуфта мешавад, ки президенти Ӯзбакистон Ислом Каримов низ духтараш Гулнора Каримоваро мехоҳад дар оянда ҷойгузини худ намояд.

Бояд гуфт, ки фарзандони президентҳои давлатҳое, ки ном бурдем, замоне сари қудрат омаданд, ки ба дараҷаи сиёсатмадори воқеӣ ва дорои ҷаҳонбинии сиёсии ҷавобгӯи замони нав пухта расида буданд.

Акс: аз торнамои Озодй

God... Are You Asleep?

خدا خوابی؟ نمی بینی؟
که با نامت، جوانانت
به سان برگ می ریزند
به دامان سیاه مرگ می ریزند!

خدا خوابی؟ نمی بینی؟
و شاید آنچنان فرتوت و پیر و سرد و سنگینی
که دیگر هیچ دریایی به اعجازت پلشتی را نمی بلعد
و هیچ آتش به دست تو گلستانی نمیگردد!

خدا خوابی؟ نمی بینی؟
و شاید بس که خودبینی
گمان کردی
که چون دیگر شریکی همچو فرعون روی خاکت نیست
و در دستان جلادان کتاب توست
کنون هنگام خواب توست

خدا برخیز، بشکن آن سکوت مرگبار سالیانت را
ببین فرمان تو عرش تو را با بوی خون تازه آکنده
بر آن دشنه که در پهلوی یارانم فرو رفته کسی نام تو را کنده

خدا بشنو شباهنگام
که می خواند تو را بر بام
گلوی داغدار و تنگ یک مادر
به خون غلتیده فرزندش ز پا تا سر
و ماوایش بجز الله اکبر نیست
بگو گوش تو هم کر نیست

خدا خوابی ؟ نمی بینی؟
که داغ یاد تو دارد به پیشانی
کسی که داغ را بر سینهء یاران نهاده
ای خدا یک جملهء ساده
که قرن ما سکوتت را نمی بخشد !

کبريت سوخته

Худо, хобй? Намебинй,
Ки бо номат чавононат
Ба сони барг мерезанд,
Ба домони сиёхи марг мерезанд?!

Худо, хобй? Намебинй?
Ва шояд ончунон фартуту пиру сарду сангинй,
Ки дигар хеч дарёе ба эъчозат пилиштиро намебалъад
Ва хеч оташ ба дасти ту гулистоне намегардад?!

Худо, хобй? Намебинй?
Ва шояд бас ки худбинй,
Гумон кардй,
Ки чун дигар шарике хамчу Фиръавн руи хокат нест
Ва дар дастони чаллодон китоби туст
Кунун хангоми хоби туст?!

Худо, бархез, бишкан он сукути маргбори солиёнатро
Бибин фармони ту арши туро бо буи хуни тоза оканда
Бар он дашна,
Ки дар пахлуи ёронам фуру рафта, касе номи туро канда.

Худо, бишнав шабохангом,
Ки мехонад туро бар бом
Гулуи догдору танги як модар
Ба хун галтида фарзандаш зи по то сар
Ва маъвояш ба чуз «Аллоху акбар» нест.
Бигу, гуши ту хам кар нест?!

Худо, хобй? Намебинй,
Ки доги ёди ту дорад ба пешонй
Касе, ки догро бар синаи ёрон нихода?
Эй Худо, як чумлаи сода,
Ки карни мо сукутатро намебахшад!

Kebrit-e Sukhte

New Member of Tajik Blogosphere

Хамванди нави торнигористони точик

Мелоди нахустин торнигори вижаи бонувонро бо номи бомусаммои «Бонувон» ба бошандагони торнигористони точик, ба вижа ба созандаи он бону Фарахноз шодбош мегуям. Фарахноз дар муъаррифии худ менависад:

Як зан ҳастам. Як модар. Як ҳамсар. Зане захмй аз зарбаҳои рузгор. Зани сархурда аз отифаю ишқ. Зани таҳсилдида, чаҳонгашта, аз санчишҳои сахти рузгор гузашта, зани боиффат, пойбанди арзишҳои ахлоқии хонаводагй, содиқу вафодор. Зани мубориз барои хукуки занон.

Точикистон имруза ба доштани занони мубориз беш аз пеш ниёз дорад, то сари сузан хукуке, ки ба хукми сарнавишт насибашон шуда буд, ба боди фано наравад ва нимаи акбари чамъияти кишварро комилан фалач накунад.

Фарахнозро аз наздик намешиносам, аммо бо доштани хаммехане чун эшон ба худ меболам. Зане озода, ки менависад:

Ҳаёти сертуғёни имрузй, пешрафту дигаргуниҳои босуръати он, пурпечутобию фарозу нишебҳояш аз мо касони имрӯзӣ талаб мекунад бо он баробар ҳаракат кунем, пеш равем, омӯзем ва хешро бо он мутобиқ созем. Аммо, афсӯс бисёрии мо, занон аз пешрафту дигаргуниҳои тези ин замона ва илму дониши он фарсахҳо дурем.

Аз таҳсил кардан ва ё аз омӯхтан бе насиб будаем ва ё дур мондаем ва роҳу равиши зиндагии имрӯзаро ба қадри даркорй намедонем. Наметавонем ҳаққу ҳуқуқи хешро талаб кунем. Ҳатто наметавонем барои паноҳ додани ҳаёти ки ба мо дода шудааст, талош кунем.

Агарчи мо худамон гирифтори ин ҳол ҳастем, кӯшиш намекунем, ки ин сарнавишт домангири духтарони мо набошад. Ҳол он ки ҳар духтаре ё зане аз донишу таҳсил бебаҳра монад, аз баробарй ва баробарҳуқуқй дар чомеа дур хоҳад монд.Чун дониш нест, ақлу фаросату фаҳмишу кӯшиш низ нест. Мегуянд, кишваре ки занони таҳсил кардаи хуб дорад, аз некӯаҳволи ва саодат бархӯрдор аст.

Дакикан хамин гуна аст, ки Фарахноз мефармояд. Хеч кишваре, ки занонаш пушти пардаи чахолат монда бошанд, ба пешрафт даст наёфтааст ва нахохад ёфт. Нодида гирифтани занони чомеъа ва адами мушорикати онхо дар умури ичтимоъию сиёсй ба масобехи парвози паранда бо як бол аст. Фарахноз омадааст, то боли дувуми чомеъаро хам бозу тавонманд кунад, то бо хар ду бол парвозе баландтар дошта бошем.

Ба Фарахнозу Бонувони Точикистон комгорй мехохем.

Бонувони Фарахноз хам ба Чархуфалаки Як Дарвеш афзуда шуда ва аз ин пас хар бор ки баруз шавад, ба садри чадвал хохад рафт. Шояд ин сафха хузури модарону хохарони моро дар торнигористон чашмгиртар кунад.

Polls: Rahman's Popularity Among Masses

Оё Э. Рахмон дар миёни мардум махбуб аст?

Оре 3 (11%)

На 22 (84%)

Шояд 1 (3%)

Намедонам 0 (0%)

Votes so far: 26
Poll closed

The Empty Half of the Majles

Нимаи холии Мачлиси Эрон

Мехдии Чомй
Себистон

Баргузории мачлиси тахлиф (инаугуратсия)-и раисичумхури госиб ба эхтимоли зиёд ба унвони поёни бухрон ва тасаллути низом бар авзоъ муъаррифй хохад шуд. Аз мардум даъват хохад шуд ба сари кору хона ва зиндагишон боз гарданд ва ичоза бидиханд давлат ба хадамоти мушаъшаъи худ идома дихад. Аммо бокй мондани гурухи бисёре аз озодагон дар хабс ва кушта шудани шумори зиёде аз чавонони ин марзу бум ва нихоятан бовари мардум ба дуруг будани натичаи интихобот чизхоест, ки наметавон нодида гирифт. Бар инхо биафзоед нимаи холии мачлиси имруз ва гайбати бузургонро аз мачлиси танфиз (эъломи раёсати чумхурии Ахмадинажод тавассути Хоманайи). Ин вазъият маънои хоссе дар олами сиёсат дорад.

То ин чо рахбар ва абвоби чамъии у сирфан бо иттико ба зури либосшахсихо ва дуруггуихои Садову Симо ва сонсури бедареги матбуъот ва сойт (торнамо)-хо ва дастгирии густардаи афроди муассиру мутафаккир ва шучоъ кори худро пеш бурдаанд. Дар вокеъ, аз авомили чахоргонаи хокимият, яъне машруъияту коромадй ва хамбастагию султа танхо хамин якеи охир барои рахбар бокй мондааст: сокит шудан (уфтодан) аз машруъият, ки ниёз ба тавзех надорад ва худи окоён хам талвехан кабул кардаанд ва гуфтаанд, ки мо аслан машруъиатамонро аз Худованди чалли аъло мегирем. Коромадй хам ки ба шеваи мудирияти иктисодию фархангй ва сиёсати хоричии давлат санчиданист ва «мошоллох» дорад ва миллат дар хайрат аз он ангушт-ба-дахон мондаанд. Аз хамбастагй дар даруни хокимият хам хар чи монда буд, окои Ахмадинажод дар мунозироташ ва рахбар бо химояташ аз у нобуд карданд. Он гайбати бузургон аз танфиз ва ин нимаи холии Мачлис нишондихандаи он аст, ки дигар миёни нухбагони хоким хамбастагй вучуд надорад. Рахбар хам онро таъйид кард ва фармуд, ки бархе хавос (афроди хос) мардуд (рад) шуданд. Аз ин омилхои чахоргона мондааст факат абзори султаи Око, ки хамоно неруи Басеч ва «либосшахсихо»-ст ва каме то кисмате хам Сипох.

Ин муъодилаи содаи чахормачхулй се тарафаш халл аст. Ба назари шумо, натичааш чй хохад буд? Оё низоми исломии Око бо хамин як калам, ки дорад, бокй монданист?

Як нуктаи дигар хам дар халли ин масъала кумак мекунад. Ман ин нимаи холии Мачлис ва он гайбати бузургон ва хузури кучаконро дар танфиз нишонае аз дарки ин дакика мегирам, ки Око мутаваччех нест бар мамлакате дорад фиркаи бастаю ифротии худро хоким мекунад, ки дигар эътикоде ба хамон усули содаи мазхабй хам барояш бокй намондааст. Дустони чомеъашинос метавонанд бештар аз ин дакика харф бизананд, аммо то он чо ки ман дар натичахои назарсанчихои умумй дидаам, бахусус дар арзёбй аз арзишхои чомеъаи кунунии Эрон бисёр аз мардуму чавонон акидахои мазхабии худро сустшуда муъаррифй мекунанд. Мушохидаи рузмарра хам хаминро таъйид мекунад. Ва албатта, ношй (баромада) аз хокимияти музаввирона ба номи дин ва тахмили дини давлатй бар мардум аст. Натича ин аст, ки дар сахнаи феълии сиёсат дар холе рахбар дорад ба тундравтарин кироатхои динй майдон медихад, ки дар сахнаи чомеъа дигар касе барои хамон дини гайридавлатй хам сина намезанад. Ин вазъият чашмандози куллиро дучори тазодде бунёдин мекунад, ки решасузи хар давлату мудириятест.

Бо ин вазъ ояндаи наздик чи хохад шуд? Коъидахои озмуншудаи торихй мегуяд, ки сахна ба хушунат кашида хохад шуд. Ин мавзуъро аз ин рох хам мешавад баррасй кард: агар дар хамон кадами аввал масъалаи такаллуб баррасй мешуд, рохкори конунй ибтол (ботил кардан)-и интихобот буд ва хамаи равандхои мустакарри урфию конунй бар сари чои худ мемонд. Вакте ибтол аз рохи Шурои Нигахбон ба натича нарасид, ирчоъи мавзуъ ба Мачмаъи Ташхиси Маслихат метавонист масъаларо файсала дихад. Вакте Мачмаъ хам бо шонтож рубару шуд, масъалаи пешниходхои Рафсанчонй матрах буд, ки мулозим буд бо хамапурсй. Хотамй мавзуъро ошкоро матрах кард. На он шуду на ин. На пешниходхои Рафсанчонй анчом шуд ва на тархи Хотамй чиддй гирифта шуд.

Нихоятан танфиз яктарафа ва бидуни ба даст омадани тавофуке миёни нухбагони хокимият пеш рафт ва имруз хам ба тахлиф расид. Холо хамаи роххои конунии мавчуд барои бозгардондани хакки миллат баста шудааст. Госиби кудрат ба пуштибонии рахбар мустахзар шудааст. Натича чй хохад буд? Бо надоштани он се пояи машруъият, коромадй ва хамбастагй танхо рохкори мукобила бо неруи султагар бокй мемонад. Ин неру бидуни хушунат аз майдон ба дар намеравад ва махор намешавад.

Умедворам вазъ аз як коъидаи дигар табаъият кунад ва хазинахо беш аз ин нашавад. Вале хар чи пеш ояд, як чиз мусаллам аст: на ин мардум аз пайгирии хости худ боз мемонад ва на он давлат ба ин госибону хомиёнашон вафо мекунад. Агар дар таркиби сахна тагйире пайдо нашавад, ки ба таквияти он се омил бианчомад, сукут катъй аст. Аммо агар он се омил хам бихохад таквият шавад, госибон ночор бояд бираванд. Умри ин давлатро на он нимаи пури Мачлис, ки нимаи холии он таъйин мекунад.

Ahmadinejad Awaiting Imam Mehdi

Чашми умеди Ахмадинажод ба Имоми Замон

Имруз Эрон, ба вижа пойтахти он ки пурошубтарин рузхои худро сипарй мекунад, обистани руйдодхои тозаи дигар аст.

Карор аст ба хангоми баргузории маросими тахлиф (инаугуратсия)-и Махмуди Ахмадинажод, ки дируз тавассути рахбари Чумхурии Исломй ба макоми раёсати чумхурй танфиз шуд, дар майдони Бахористони Техрон тачаммуъи густардаи мухолифони вай сурат бигирад. Макомоти давлат то кунун нишон додаанд, ки тоби шунидани хеч навъ садои эътирозро надоранд ва барои фуру кубидани он садохо хеч роху василаеро фуругузор намекунанд ва хатто ба суи мардум гулулахои вокеъй шиллик мекунанд, ки ба кушта шудани даххо тан то кунун анчомидааст.

Аммо давлати исломй талош мекунад барои муътаризон шахидхои тоза наофаринад, то ба бахонаи посдорй аз хотираи кушташудагон мардум дигарбора ба хиёбонхо нарезанд. Ин дакикан хамон шигирде буд, ки Хумайнй беш аз сй сол пеш ба кор бурд ва саранчом бар давлати подшох чира шуд. Хар бор, ки маъмурони шох муътаризонро мекуштанд, Хумайнй мардумро ба баргузории маросими чихилумин рузи он катлхо фаро мехонд. Ба гунае, ки ин тачаммуъот то сарнагунии давлати шаханшохй идома дошт.

Мусавй хам ки аз ёрони Хумайнй дар бадви инкилоби исломй буд, ин шигирд барояш бегона нест ва хамвора аз хаводоронаш хостааст, ки ба хар бахонае хостахои худро дар хиёбонхо чор бизананд ва дар ин росто аз аъёд ё чашнхои мазхабй низ бештарин истифодаро кунанд.

Дируз шахрхои бузурги Эрон дубора ба ошуб кашида шуд ва шиъорхои бепардатаре баландтар садо дод. Яке аз шиъорхои тоза мустакиман пояхои чумхурии исломиро хадаф карор додааст: “Хоманайи котил аст! Вилояташ ботил аст!” Рузхо, ки бо зури ботун (калтак)-у аслиха мардумро дар хиёбонхо пароканда мекунанд, шабхо бонги эътирози онхо аз пушти боми хонахояшон баланд мешавад.

Давлати исломй сахттарин айёми худро мегузаронад ва чашмандози он бакуллй мубхам аст. Бо ин ки Иттиходияи Урупо ва Иёлоти Муттахидаи Омрико мачбур шуданд назари расмии Эронро бипазиранд ва Ахмадинажодро “раисичумхури баргузида” биноманд, бухрон дар даруни махофили хоким дар Техрон ва Кум дорад ба авчи худ мерасад ва хокимону рухониён бавузух ду пора шудаанд. Хатто ба хангоми баргумории аъзои чадиди кобине тавассути Ахмадинажод чанд мавриди ихтилофи ошкори миёни раисичумхур ва рахбар мушохида шуд; рахбаре, ки ба кимати обруву эътибораш аз Ахмадинажод дифоъ кард, мачбур шуд барои кабулондани хостахояш ба Ахмадинажод дастбадомони Шурои Хибрагон ва рухониюни бонуфузи дигар шавад. Он чи мусаллам аст, ин аст, ки мизони эътибори Алии Хоманайи ба поинтарин хадди худ расидааст. Ва сухбатхо дар бораи зарурати чойгузинии Хоманайи бо навъе “шурои рахбарй” дубора матрах шудааст. Ба вижа Хошимии Рафсанчонй хостори он аст, ки ба чои Хоманайи чанд фарди хибраву огоху мучарраб рахбарии кишварро ба ухда бигиранд.

Иддае хам бар ин боваранд, ки Ахмадинажод ва ёронаш амдан кишварро даргири харчу марчи бемонанде кардаанд, то заминаи бозгашти Имоми Замон (Имом Мехдй)-ро фарохам кунанд. Бино ба бовари ахли ташаъйюъ, карор аст имоми дувоздахум, ки ба “Имоми гоиб” хам маъруф аст, замоне боз падид ояд, ки бесарусомонй замину замонро фаро гирифта бошад. Хамин афрод мегуянд, ки Ахмадинажоду ёронаш ба таври таъассубомезе ба ин мавзуъ имон доранд ва мехоханд бо бугранчтар кардани авзоъ хар чи зудтар ба дидори “Имоми Замон” мушарраф шаванд. Гуфта мешавад, ки Ахмадинажод дар нишастхои хайъати давлат як сандалии холиро дар гушае аз толор мегузорад, ки ба заъми у, чои Имоми Замон аст. Аз ин чост, ки Мусавй ва Хошимии Рафсанчонй Ахмадинажодро ба хурофагаройи муттахам кардаанд.

Аммо бо авзоъе, ки дар Эрон хоким шуда ва бо афзоиши бесобикаи огохии мардум аз бадкорихои режим гумон намеравад, ки Имоми Замон хам кодир ба хифзи чоху чалоли ин гурухаки ру ба завол бошад.



Ин намоханг (клип) аз тазохуроти эрониёни Ландан дар баробари сафорати Чумхурии Исломй дар рузи 30.07.2009 тахия шуда. Дар он руз порсигуёни мукими Ландан ба манзури гиромидошти ёду хотираи Нидо ва дигар кушташудагони ошубхои ахири Эрон дар чихилумин рузи катли Нидо гирди хам омаданд ва ба химоят аз шуриши мардумй ва ба накухиши давлати исломй шиъор доданд.

Tajiks in Canada

Точикони Конодо

Мелоди торнамои "Точикони Конодо"-ро ба так-таки дастандаркорони торонаи точикй шодбош мегуям. Ба вижа ба созанда ва масъули ин торнамо - Равшани Темуриён, ки солхост дар Конодо ба сар мебарад. Равшани гиромй, бароятон комгорихои фаровон орзумандам. Даст марезод!

'Ayatollah Pasandide's Letter to His Brother Imam Khomeini'

Дар яке аз торнигорхои исломии ислохталаби Эрон номае мансуб ба Оятуллох Писандида – бародари Имом Хумайнй мунташир шудааст, ки гуё 26 сол пеш хитоб ба рахбари инкилоби исломй навишта шуда. Дар ин ки Оятуллох Писандида аз рафтору маниши бародари баномаш дили хуше надошт ва сиёсатхои уро намеписандид, шакке нест. Аммо ин нома каблан чое мунташир нашуда буд ва бо ин ки мавориди озурдагии Писандида дар он баршумурда шуда, таъйиди таъаллуки он ба бародари Оятуллох Хумайнй кори торихнигорони муъосири Эрон аст. Мурури ин нома барои афроде, ки руйдодхои ахири Эронро пайгирй мекунанд, холй аз манфиъат нест.

به دبيره پارسی

Номаи Оятуллох Писандида – бародари Имом Хумайнй ба вай дар торихи 15 амурдоди 1362 (06.08.1983)

Нолахо аз хар су ба гуш мерасад ва нафринаш бар арбоби амоим (муллохо) оламеро гирифтааст.

Бар асоси он чи хар руз мушохида мекунем ва он чизхое, ки ба гуши мо мерасад ва худамон ахёнан дар чараёни он карор мегирем, мардум хар соъат даст ба осмон доранд ва орзуи бозгашти авзоъи гузаштаро мекунанд. Оё ин нолахоро шумо мешунавед? Ё мошоллох, бо хисоре, ки даври шумо кашидаанд, шумо хам хикояти он чупонро доред, ки гург бар галлааш зада буд, вале у бехабар машгули душидани меши мавриди алокааш буд ва хеч аз чой начунбид, то лахзае, ки гург суроги худаш омад? Аввал меши уро ба панчае дарид, баъд хам худашро...

Рузе, ки дар Хумайн ва ба дастури Хизби Чумхурй ва бо тамхиду тавтеае, ки гумон надорам ба дур аз иттилоъ шумо буда, аммома (салла) аз сари ман кашиданд ва аз хеч ихонате ибо накарданд. Ман заррае гилоя накардам, ки рузгори чаддамон пеши чашм буд.

Рузе, ки он сайиди бечораро, ки факат касди хидмат дошт ва худи шумо сад бор гуфта будед, ки аз фарзанд ба ман наздиктар аст (Банй Садр – Як Дарвеш), бо он ифтизох аз раёсати чумхурй халъ карданд ва як бадбахти бадъокибатро, ки идораи як корвонсаро хам аз ухдааш барнамеояд (Мухаммадъалии Рачойи - Як Дарвеш), ба раёсати чумхурии ин мамлакати бузургу муътабар таъйин карданд, ба шумо гуфтам, ин шаётин касди дигаре доранд ва мехоханд аз ин арусак (лухтак) барои ичрои макосиди худ истифода кунанд. Аммо шумо ба чои гуш додан ба ин харфхои муслехона ру дар хам кардед ва хатто хурмати бародари бузургро хам риъоят нанамудед. Ман ки мисли Акил ибни Абутолиб молу чову маком нахоста будам, ки шумо хукм ба дог кардани дилам додед ва сари пирй ихонат ба ман раво доштед, ки дар замони шох хам касе чуръати эъмоли онро надошт...

Рузе, ки дастур додед хамаи сандукхоро ба номи Алй-око Хоманайи боз кунанд, ман ва ду-се одами дилсуз, ки хадди акал якешон, яъне Шайх Алй-око Техронй бист сол шогирди хос ва мавриди мухаббати шумо буд, ба шумо навиштем, ки ин интихоб Эронро бар боди фано медихад, гуш накардед ва холо мебинед он чи набояд медидед. Ин хама хунхо рехта шуд. Ин хама чиноят вукуъ пайдо кард, ки аз зикри он ба худ меларзам, ки мабодо катрае аз ин хунхо ба сабаби ухувват (бародарй)-и ману шумо домани маро бигирад. Факат барои ин ки шумо ба чои гуш супурдан ба онхо ки хам ба ислом ва хам ба Эрон алокаманд буданд, гуш ба шаётин додед.

Шумо чи гуна бар маснади вилоят менишинед? Он содот (саидон)-и оликадреро мисли Хоч-Око Хасани Кумй, сибт (набера)-и он ифтихори азалии ташайюъ Хоч-Око Хусейн Кумии Тобсурох ва окои Хоч Сайид Козими Шариъатмадорй, марчаъи бархакки шиъаи Мавло Алиро ба он хиффат (хорй) хонанишин мекунед ва марчаъиятро аз онхо салб мекунед, аз онхо, ки худ бо ашку нолахои ман бист сол пеш хукми марчаъияти шуморо имзо карданд ва ба шох доданд, то аз озору тавхин ба шумо мумонеъат шавад. Шумо худ бехтар аз хар касе медонед, ки ман аз ибтидо бо мудохилаи рухониюн дар умури кишварй ва лашкарй мухолиф будам ва ба шумо гуфтам, вакте мо масдари кор шавем, агар корхо мутобики хости мардум набошад, хамаи нафрат мутаваччехи мо хохад шуд ва дар нихоят ислом зарар хохад дид. Оё имруз натичае ба чуз ин хосил шудааст?

Ин мардуме, ки дар рохи ислом аз чон мегузаштанд ва дар замони шох аз фукулй (гарбзада)-ву бозорию донишчуву зан шаъоири диниро мухтарам медоштанд, имруз на ба дин таваччухе доранд ва на барои шаъоири динй арзише коиланд. Онхо мегуянд, агар дин ин аст, ки авлиёи Чумхурии Исломй эъмол мекунанд, бехтар аст мо кофар бошем ва аслан исми мусалмон руи мо набошад.

Бо сиёсатхои галати чамъе минбарй ва мударрис, ки аз идораи хонаи худашон хам очизанд, имруз Эрон ба нихояти зиллату хорй дар дунё уфтодааст. Хатто як дуст барои мо бокй намондааст. Ман бо чанд рухонии шиъаи покистонй ахиран харф мезадам. Онхо аз вазъи Эрон гиря мекарданд ва мегуфтанд, дар кишвари мо собик шиъа макому арзише дошт, вале холо мо то исми ташайюъро меоварем, мегуянд, лобуд мисли Эрон.

Окои Хоч-Око Садр ба ман мегуфт, мардуми Лубнон, ки дар гайбати око Мусо Садр чашм ба Эрон доштанд, имруз хеле аз Эрон зада шудаанд. Ин чи маъно дорад, ки аслиха аз Исроил бихарем ва баъд аз чанг бо Исроил ва тахрир (озодй)-и чануби Лубнон сухан бигуем? Банда дар мавриди чанг ва масоили он харф намезанам, ки худ маснавии хафтод ман когаз аст. Факат мегуям, оё ба гуши шумо намерасад, ки баъзе аз нуричашмихо чи дастандозихо ба байтулмоли муслимин ба исми чанг ва кумак ба чангзадагон кардаанд.

Беш аз се мох аст банда барои дидани шумо вакт хостаам, вале дафтари шумо мураттаб мегуянд, вакт надоред. Он вакт хар руз муллои фалон дех ва додситони бехмон касабаро ба хузур мепазиред. Чун лобуд ба чуз мадху сано намегуянд ва бадбахтона, шояд чун Худованди таборак ба ман лисон (забон)-и маддохй надода, хатто бояд аз бародари худ махрум бимонам.

Банда гумон дорам, ки бо ирсоли ин нома лобуд тазйикот ва гирифторихо барои мо бештар хохад шуд, вале чун чанд рузест хис мекунам хар лахза мумкин аст, ки Хак таъоло орзуямро ичобат кунад ва ичозаи тарки ин чаханнами фониро иноят фармояд, лизо (аз ин ру) ба унвони васият ё тавсия ё худохофизии бародаре бо бародараш ин чумалотро навиштам.

Шумо васият менависед ва барои худ чонишин таъйин мекунед. Пас чаро якбора исмашро намегузоред «салтанати исломй» ба чои «чумхурй»? Магар расули акрам чонишин туи (дар) васиятнома таъйин кард? Ба чуз ин ки Мавло Алиро, ки маъсум ва мунтахаби илохй буд, ба мардум арза дошт. Шумо кадом маъсумро дар атрофатон мебинед? Шайх Алии Мишкиниро, ки карохати нафаси у комилан аз манзараш хувайдост? Бале, кадом маъсумро дидаед? 14 карн мардум ташхис медоданд, ки кадом марчаъ аъзам аст ва кадом як аз уламо кобили эхтирому эътимод. Хол рузномахо якруза як шайхро оятулъузмо мекунанд ва дигариро афках-ул-фукахо (сарвари факехон). Он шайхи гелонии чаллод оятуллох мешавад ва даста-даста сакат-ул-ислому хуччат-ул-ислом аз корхонаи хукуматй берун меояд. Исмашро хам гузоштаанд «хукумати чумхурии исломй» ва масруред, ки хукми Худоро дар замин ичро кардаед? Хушо ба саъодати онхо, ки хамон рузхои нахуст рафтанд ва ин рузхоро надиданд. Ман низ дер ё зуд меравам. Танхо вахшатам барои шумост. Худованд хамаро ба рохи рост хидоят кунад.

25 шавволи 1403 камарй, Кум
Муртазо Писандида

Poll: Did Salehov Kill Himself?

Оё Мухаммадназар Солехов худкушй кард?

Оре 9 (37%)

На 9 (37%)

Шояд 4 (16%)

Намедонам 2 (8%)


Votes so far: 24
Poll closed