Mind The Gap! (A statement on the perils of extending Russian military presence in Tajikistan)

Истиқлолро пос бидорем!

Баёнияи равшанфикрони мухолифи ҳузури низомии Русия дар Тоҷикистон

(ирсолшуда ба ҳафтаномаи "Нигоҳ")

Дар остонаи бистумин солрӯзи истиқлоли Тоҷикистон дар пойтахти кишвар рӯйдоде иттифоқ уфтод, ки истиқлоли онро зери суол мебарад. Раҳбари як кишвари бегона, дар ҳоле ки дар канори раҳбари мо нишаста буд, эълом кард, ки нерӯҳои низомии ӯ барои 49 соли дигар обу хоки Тоҷикистонро зери назар хоҳанд дошт. Истиқлоли як кишвар чанд рукни аслӣ дорад, ки яке аз муҳимтарини онҳо ҳифозати нерӯҳои худӣ аз обу хоки сарзамин аст. Изҳороти Дмитрий Медведев, раисиҷумҳури Русия, дар шаҳри Душанбе зарбаи муҳлике бар пайкари истиқлоли Тоҷикистон буд. Вай бо эътимод ба нафс ва бо мавҷе аз ғурур дар садояш эълом дошт, ки дар бораи ҳузури нерӯҳои низомии Русия дар хоки Тоҷикистон барои 49 соли дигар бо раҳбари Тоҷикистон ба тавофуқ расидааст.

Ҷомеъаи расонаии Тоҷикистон дар сӯги ин изҳороти хоркунанда нишастааст, чун то кунун чунин изҳороти шиканандае дар бораи ҳеч як аз аъзои Ҷиргаи Кишварҳои Ҳамсуд (ҶКҲ - СНГ) ба ин шева садо надода буд. Медведев мафҳуми истиқлоли Тоҷикистонро дар ҳузури раҳбари ин кишвар ба истеҳзо гирифт ва бо итминон қасди худро барои дунболаравии Тоҷикистон аз сиёсатҳои Русия барои ним қарни дигар эълом кард. Мо муътақидем, ки ҷаноби Медведев бояд барои эроди он суханони таҳқиромез аз мардуми Тоҷикистон расман пӯзиш бихоҳад.

Аммо муҳимтар ин аст, ки тасмиме дар ин сатҳ наметавонад бо суҳбатҳои ду нафар пушти дарҳои баста гирифта шавад. Ҳеч донои куллу фолбине ҳам наметавонад сарнавишти ин ду кишвар дар зарфи 49 соли ояндаро пешгӯӣ кунад. Аз ин рӯ мантиқи ин тасмим ба худии худ мелангад. Давлатҳо метавонанд дар маҳдудаи муддатзамоне, ки зимоми умурро дар даст доранд, тасмимҳое аз ин даст бигиранд. Ҳатто агар ниёзи мубрам барои ҳузури низомии Русия дар Тоҷикистон эҳсос мешавад, мантиқан он набояд бештар 10 бошад. Усули истиқлолу мардумсолорию ҳуқуқи маданӣ, ки Тоҷикистон худро пойбанди онҳо медонад ва худро як кишвари мустақилли демукротики ҳуқуқбунёд мешуморад, ба давлат иҷоза намедиҳад, ки чунин тасмимеро иттихоз кунад. Чун дар ҳеч як ҷомеъаи мустақилли мардумсолори ҳуқуқӣ сарнавишти ду-се насли оянда ба ин шева рақам намехурад.

Лашкари 201-уми пиёданизоми Русия бо ҳудуди ҳашт ҳазор сарбозу афсар бузургтарин пойгоҳи низомии бурунмарзии ин кишвар аст. Мо то кунун изҳороти расмии Русия дар бораи зарурати тамдиди муддати ҳузури он дар Тоҷикистонро нашунидаем. Аммо ин мавзӯъ дар расонаҳои Русия пӯшиши густардае доштааст. Таҳлилгарони ғолибан муғриз ва тоҷикситези Русия чанд далели аслиро барои мондагории пойгоҳи низомии Русия дар Тоҷикистон бармешуморанд: хатарҳои ношӣ аз Афғонистон (маводди мухаддир, Толибон, ифротгароии мазҳабӣ), таҳдид аз сӯи Узбакистон, эҳтимоли даргириҳои дохилӣ ва суботи ҳукумати кунунӣ. Аммо оё ҳеч як аз ин баҳонаҳо дар андозае ҳаст, ки далели поймол шудани истиқлоли Тоҷикистон ва ҳузури низомии бегона дар сарзамини мо барои ним қарни дигар бошад?

Нахуст, бад нест ёдоварӣ шавад, ки мо дар чи қарне ба сар мебарем ва таъаҳҳудот (уҳдадорӣ)-ҳои вазъшуда аз сӯи Созмони Милал ҳамаи кишварҳои узвро пойбанди тамомияти арзии аъзои он мекунад. Яъне на Афғонистони толибоние, ки ба торих пайвастааст ва на Узбакистони каримовӣ наметавонанд бидуни ин ки мавриди таҳримҳо ва иқдомоти Созмони Милали Муттаҳид қарор бигиранд, таъаррузеро алайҳи Тоҷикистон раво доранд.

Аммо, муҳимтар аз он, Тоҷикистон кишварест мустақил, ки бояд ва метавонад аз марзҳои маҳдуди худ нигаҳдорӣ кунад. Оё 49 сол барои омодагии тамому камоли нерӯҳои мусаллаҳи бумӣ муддате бас зиёд нест? Агар қарор аст мо тӯли 49 сол омодаи дифоъ аз худамон шавем, пас насли мо бояд орзуи истиқлолро бо худаш ба зери хок бибарад.
Дигар ин ки Афғонистон ҳатто пас аз хуруҷи нерӯҳои омрикоӣ дар соли 2014 кишваре мутафовит аз Афғонистони толибонӣ хоҳад буд ва таҳлилгарони сиёсии Русия дар мақом ва сатҳе нестанд, ки ояндаи ин кишварро ҳадс бизананд. Ғараз ва манфиъатҷӯӣ бештари онҳоро ба воқеъиятҳо кӯр кардааст ва дарки ин мантиқро мушкил меёбанд, ки Толибон пас аз шикасти ҳавлноке, ки дошт, ба ин зудиҳо наметавонад қудратро қабза кунад.
Ҳатто агар бадтарин ҳолатро мутасаввир шавем ва пиндорем, ки Афғонистон пас аз хуруҷи омрикоиҳо бозпас ба чанги Толибон меуфтад, ёдамон наравад, ки дар Афғонистон ҳам теъдоди қобили мулоҳизае аз ҷамъият тоҷик ҳастанд. Ҳамон тоҷиконе, ки бо талошҳои русҳову бритониёҳо дар садаҳои 19 ва 20 аз мо бурида шуданд. Ишқу алоқаи шумори зиёде аз онҳо ба Тоҷикистон қобили муқоиса бо меҳри бисёре аз тоҷикистониҳо ба меҳанашон нест, чи бирасад ба “муҳаббат”-и муғризонаи Русия. Аз ин рӯ деву дад тарошидан аз тоҷикони Афғонистон барои тоҷикони Тоҷикистон умри зиёде нахоҳад дошт. Яке аз дарсҳои худшиносӣ барои тоҷикон бояд бозшиносии ҳамтаборонашон дар ақсо нуқоти ҷаҳон бошад, ки ба зӯри аслиҳаи бегонагон аз мо дур уфтодаанд. Хатари таъаррузи рус бисёр воқеъитар ва малмустар аз хатари ҳамла тавассути Афғонистону Узбакистон аст.

Ба бовари бисёре аз коршиносон, яке аз ангезаҳои муҳимми талошҳои Русия барои бозгашт ба Тоҷикистон, бавижа ба марзи Тоҷикистону Афғонистон, ин аст, ки кунтрули тиҷорати маводди мухадирро ба даст бигиранд. Ин дар ҳолест, ки коршиносони кремлинӣ, ба монанди Станислав Кучер, шореҳи сиёсии рӯзномаи “Коммерсантъ” чопи Маскав, раҳбарии Тоҷикистонро ба тиҷорати маводди мухаддир муттаҳам мекунад ва менависад:

“Ёдам ҳаст, ки дар оғози даҳаи 2000 марзбонони мо дақиқан раҳбарии Тоҷикистонро ба мусоъидати фаъъол ба қочоқи маводди мухаддир муттаҳам мекарданд ва дар Тоҷикистон гурӯҳҳои бисёр қавие ҳастанд, ки гузарони рӯзгорашон ба ҳисоби қочоқи маводди мухаддир аст”.(1)

Дар чашми ин “коршиносон” ва садҳо сиёсатмадори Русия, пазириши шартҳои Русия аз сӯи Тоҷикистон ба маънии пазириши ин иттиҳомҳост, ки тоҷикҳо аз паси нигаҳдорӣ аз марзҳои худ барнамеоянд, танҳо бо кумаки русҳо мешавад хатари қочоқи маводди мухаддир аз марзи Тоҷикистонро бартараф кард ва, муҳимтар аз ҳама, раҳбарони Тоҷикистон дар қочоқи маводди мухаддир даст доранд. Оё дуруст аст, ки бо пазириши пешниҳоди Русия ҳамаи ин иттиҳомҳоро бипазирем?

Ҳатто унвони мақолаҳое, ки пеш ва пас аз сафари Медведев ба Тоҷикистон дар нашрияҳои Русия мунташир шуд, бояд тасвире аз ҳақорату хории Тоҷикистон дар баробари чашми русҳоро бидиҳад. Сергей Коновалов дар рӯзномаи “Независимая газета” унвони мақолаашро “Стволы Рахмону на миллиард долларов» («Ҷангафзорҳо барои Раҳмон ба қимати як милёрд дулор») гузоштааст. Ин намояндаи матбуъоти Русия менависад:

«Бино ба арзёбии коршиносон, арзиши таслиҳот ва ҷангафзорҳое, ки ба онҳо (Тоҷикистон) дода шуда, ҳудуди як милёрд дулор аст».(2)

Дар ин навишта зикре аз ин ҳақиқат нарафтааст, ки ин таҷҳизоти низомӣ ҳеч кадом нав нестанд ва дар воқеъ, Русия мехоҳад ҷангафзорҳои куҳна ва бадарднахури худашро дар Тоҷикистон дафн кунад. Ва ин ки соли 2005 Русия мутаъаҳҳид шуда буд, ки дар баробари тасоҳуби маркази назорати кайҳонии «Окно»-и Норак дар Тоҷикистон дар тӯли панҷ сол ба миқдори ду милёрд дулор сармоягузорӣ кунад ва накард. Яъне давлати Русия дар баробари таъаҳҳудоташ масъул набудааст ва то кунун ҳеч як аз қарордодҳояшро бадурустӣ анҷом надодааст. Чаро бояд ба як чунин шарике эътимод кард ва хоку оби сарзаминро дар ихтиёри нерӯҳои низомии он гузошт?

Нашрияи «Взгляд» дар мақолае зери унвони «Рахмон укроется от талибов за русские штыки» («Раҳмон аз Толибон пушти найзаҳои русӣ пинҳон мешавад”) ба қалами Александр Москвичёв Тоҷикистонро “зери шикам” (подбрюшье)-и Русия унвон карда, ки беҷиҳат аз Маскав барои иҷораи пойгоҳи низомӣ солона 300 милюн дулор хоста буд, аммо, мусалламан, ба хостааш нарасид.(3) Яъне хостаҳои Тоҷикистон барои сиёсатмадорону “коршиносон”-и рус асбоби саргармию тамасхур аст.

Аз миёни ҳамаи таҳдидҳое, ки “коршиносон”-и рус матраҳ кардаанд, масъалаи муҳоҷирати кории тоҷикҳо ба Русия воқеъитар ҷилва мекунад. Ҳудуди як милюн тан аз шаҳрвандони Тоҷикистон ҳамасола ба таври мавсимӣ дар ҷустуҷӯи кор ба Русия муҳоҷират мекунанд. Аммо давлати ҳар кишвари мустақилле вазифадор аст, ки барои шаҳрвандони худ фурсатҳои шуғлӣ эҷод кунад, то талошҳои онҳо сарзамини худашонро беҳтару ободтар кунад. Агар феълан давлати Тоҷикистон аз чунин қудрате бархурдор нест, бояд ба фикри боз кардани дигар масирҳо бошад, то тоҷикҳо танҳо бар Русия мутамаркиз набошанд ва ин ҳама хориро дар он кишвари нажодпараст накашанд ва мафҳуми “тоҷик” барои онҳо ва ҷаҳониён ин қадр пасту ҳақир нашавад. Тозатарин намунаи истеҳзо ва масхараи ошкори расонаҳои Русия дар мавриди тоҷикҳо ҷанҷоли родюи “Маяк” бо гурӯҳи ҳунарии “Парем” буд, ки дар ду барномаи родюии тӯлонӣ ба таври муфассал фарҳангу ҳунар ва мардуми тоҷикро ба боди истеҳзо гирифтанд. Барномаҳои “Наша Раша”-и телевизюни Русия тоҷикҳоро ба унвони вопасмондатарин қавми башарӣ ба намоиш гузоштаанд, ки ниҳояти нажодпарастии ваҳшиёна аст.

Дигар ин ки Русия бо мушорикати Раҳмон дар фармондеҳии лашкари 201 мувофиқат накард. Чун лашкари 201 як аҳрум (фишанг)-и фишори дигар бар ҳукумати Раҳмон хоҳад буд ва мушорикати ӯ дар фармондеҳии он ба суди Русия нест. Бино ба шавоҳиди маълум, ҳузури низомии Русия дар Тоҷикистон замонатест барои дахолатҳои мудоми Русия дар сиёсатҳои Тоҷикистон ва таъйини давлати он дар оянда.

Вокуниши як давлати мустақил дар баробари чунин таҳқирҳое бояд ҷорӣ кардани низоми раводид барои сафари мутақобили шаҳрвандони Русия ва Тоҷикистон бошад. Яъне ҳам атбоъи Русия, ки ба Тоҷикистон сафар мекунанд ва ҳам шаҳрвандони Тоҷикистон, ки ба Русия мераванд, бояд раводид дошта бошанд, то аз эҳтироми як меҳмон бархурдор бошанд. Давлати Тоҷикистон бояд барои сафари атбоъи худ ба кишвари тоҷикситезе чун Русия маҳдудиятҳое эъмол кунад ва барои ҷуброни зиёнҳои баромада аз он бояд ба фикри эҷоди фурсатҳои шуғлӣ барои мардуми бумӣ дар Тоҷикистон ва пайдо кардани дигар бозорҳои корӣ бошад. Барои намуна, ба ҷои ҷалби коргарони чинӣ дар тарҳҳои сохтмонсозӣ ва роҳсозӣ бояд шаҳрвандони Тоҷикистон дар авлавият қарор бигиранд. Давлат бояд то ҳадди зиёде вазифаи таъмини шаҳрвандон бо ҷои кори муносибро анҷом диҳад.

Дар бораи ин рӯйдоди мусибатбор метавон нукоти бисёреро зикр кард, аммо мо бо мухтасари он иктифо кардем. Бо таваҷҷуҳ ба нукоте, ки зикр шуд, таъкиди мо бар ин аст, ки идомаи ҳузури низомии Русия дар Тоҷикистон барои 49 соли оянда пешниҳоди мантиқӣ ва ақлонӣ нест. Ин пешниҳод метавонад ҳадди аксар 10 солро фаро бигирад. Дар ҳар сурате як давлати мардумӣ вазифадор аст, ки чунин тасмимеро бо миллат дар миён бигзорад, чун тасмими бисёр сарнавиштсоз аст. Пешниҳоди мо ин аст, ки пеш аз додани посухи қатъӣ ба Медведев дар Тоҷикистон ҳамапурсӣ (референдум) баргузор шавад ва ҳамаи мардуми Тоҷикистон раъй бидиҳанд, ки оё мехоҳанд сарзаминашон зери сайтараи низомии Русия бимонад ё на. Ҳамапурсӣ бояд шаффофу мунсифона бошад ва бар пояи усули байнулмилалӣ ва таҳти назорати ғайримуғризонаи байнулмилалӣ анҷом бигирад. Ин тасмим аз доираи салоҳиятҳои маҷлис ҳам берун аст ва бояд тавассути мардуми Тоҷикистон иттихоз шавад. Як давлати демукротик ва мардумӣ ҳатман дар ин бора ҳамапурсӣ баргузор мекунад, то дар китобҳои торих сияҳном нашавад. Муҳимтар аз ҳама, ба поси истиқлоли Тоҷикистон бояд назари мардуми ин сарзамини мустақил пурсида шавад.

Ба умеди пирӯзии Тоҷикистон

Нуриддин Қаршибоев
Саймиддин Дӯстов
Сайидюнуси Истаравшанӣ
Ахмадшоҳи Комилзода
Умед Ҷайҳонӣ
Бобои Сурӣ
Ситора Раҷабова
Бахтиёр Аминов
Эҳсон Аъзамиён
Тоҳири Сафар
Рустам Аҷамӣ
Муҳаммад Кабиров
Дилшод Азимов
Фирдавс Хоҷаев
Алиҷон Раҳимӣ
Камолиддин Тоҷикнажод
Равшани Темуриён
Олег Панфилов
Иброҳимҷон Рустамов
Акрамхон Зиёдуллоев
Абдулфаттоҳ Шафиев
Дориюши Раҷабиён
ва дигарон

_______________________________

1. «Я помню, как еще в начале нулевых годов наши пограничники обвиняли как раз руководство Таджикистана в активном потворствовании наркотрафику, в том, что в Таджикистане есть очень сильные группировки, которые на этом зарабатывают».

2. «По оценкам экспертов, стоимость переданных вооружений и боекомплектов к ним оценивается в сумму около миллиарда долларов».

3. «Так, недавно Душанбе потребовал от Москвы аренду в 300 млн долларов в год, но, разумеется, ничего не добился».

On Fanaticism

Андар таъассуб

Дунёи саршор аз таъассуб ба киштие мемонад, ки дар ҳоли наздик шудан ба кӯҳи ях аст. Ҳар он метавонад ба он пораи азими ях бархураду тикка-пора шавад. Дунёи пуртаъассуб Титаникест, ки ҳамаи сарнишинонашро бо худ ба қаъри нестӣ хоҳад бурд.

Таъассуб зоидаи пешониҳои тангу зеҳнҳои маҳдуд аст. Касе харидори матоъи таъассуб аст, ки матоъи андак дидааст ва дар муқоисаи матоъҳо оҷиз аст ва ба як матоъе, ки (то ҳадде) мешиносад, иктифо мекунад. Таъассуб аз чашмҳои надидаву гурусна метаровад. Гуруснагӣ боризтарин нишонаи фақр аст ва фақр, ба вижа аз навъи маънавиаш, ҳамон кӯҳи яхест, ки саранҷом Титаникро ба қаъри об хоҳад фиристод.

Таъассуб бепадару модар аст ва ба ҳар заминае аз зиндагӣ мисли кирме, ки себеро мековад, роҳ меёбаду ҷо хуш мекунад. Рагаҳои таъассуб рӯи гардани диндорону бединон баланд мешавад. Бӯи бади таъассуб дар арсаҳои сиёсӣ, маҳаллӣ, қавмӣ, нажодӣ, ҷинсиятӣ ва ҳирфаӣ димоғҳои солимро меозорад. Ва ҷомеъа ҳар чи гирифтортар бошад, ин бӯи бад озорандатар мешавад ва ақлҳоро беш аз пеш тира мекунад. Таъассуб навъе моддаи мухаддири маҷозӣ барои оромиши мағзҳои нотоб аст.

Таъассуб ҳаққу ноҳақ намешиносад, чун решаҳои он бар пояи боваре медавад, ки мутлақу нармишнопазир аст ва роҳро ба рӯи ҳар далелу шавоҳиде, ки чолишангез бошад, бастааст. Таъассуб аз чолишу пурсиш мегурезад ва аз чолишгару пурсишгар мутанаффир аст. Мисли як инсони муътод, ки ба ҳар қимате ҳозир аст маводди мухаддирашро аз каф надиҳад. Аз ин рӯ таъассуб шакку гумонро хуш надорад ва бо афроди шаккок сари ситез дорад.

Таъассуб бо дониш ҳам миёнаи хубе надорад ва дар мавориди бисёре донишро душмани худ медонад. Ҳатто дар Омрико, ки ба назар меояд, ба ҳисоби таъассуб расидааст, чунин нест. Назарсанҷиҳо нишон медиҳанд, ки теъдоди қобили таваҷҷуҳи мардуми он кишвар умри башариятро бештар аз 6000 сол намедонанд. Ба бовари онҳо, Худованд Одаму Ҳавворо дар соли 4000 пеш аз мелод дар биҳишт офарида, бо вуҷуди ин ки додаҳои бостоншинохтӣ умри насли навини башар (Homo Sapiens)-ро ҳудуди 150 ҳазор сол баровард кардаанд. Вуҷуди ободиҳои бостонии 7000-сола ҳам ба бовари ин бахш аз мардум латма намезанад, чун бовари онҳо бар пояи таъассуб устувор аст ва бо далелҳои илмӣ сарукоре надорад.

Барои як мутаъассиби қавмӣ ё нажодӣ ҳам ин ҳақиқат маҳалле надорад, ки насли навини башар дар як нуқтаи ҷаҳон (Офриқои Шарқӣ) падид омада ва сипас дар гӯшаву канори ин кӯраи хокӣ пахш шудааст. Бино ба бовари ӯ, қавми мавриди назараш аз тираву тухмае дигар аст, ки бештар аз қавмҳои дигар мавриди инояти Худованд буда. Ин ёфтаҳои донишмандон, ки танҳо ҳудуди сӣ тан аз он одамони аввалия наздик ба 100 ҳазор сол пеш аз Офриқо ба Ховари Миёнаву Осиёву Урупо муҳоҷират карданд ва ҳамаи мо аз тухмаи ҳамон гурӯҳи насли башар ҳастем, хилофи боварҳои мутаъассибонест, ки гӯшашон бидеҳкори ҳарфи илм нест. Мавлавӣ ҳудуди 800 сол пеш бо дарки мавзӯъи ваҳдати офариниш гуфта буд: “На аз Румам, на аз зангам, Ҳамон беранги берангам”. Аммо бовар ба мантиқи ин ҳақиқати илмӣ барномаҳои мутаъассибонро нақш бар об хоҳад кард. Мутаъассибон монеъи рушди донишанд. Танҳо посухи мутаъассиб ба ҳарфи дониш “На!”-и баланд аст, бидуни ин ки он “На!”-ро бо тавзеҳоте тавҷеҳ кунад ва онро бар курсии мантиқ бинишонад.

Илм мегӯяд, ки аҷдоди мо дар Офриқо панҷ милюн сол пеш тоза роҳ рафтан ба рӯи ду поро фаро гирифта буданд ва мағзашон коркардҳои печидатаре касб карда буд ва онҳоро аз ҳамнавъони бӯзинашаклашон мутамоиз ва ҷудо кард. Таъассуб мегӯяд, ки инсон ба ҳамин шакле, ки имрӯз ҳаст, офарида шуд ва ҳеч рабте ба боқии олами вуҷуд надорад. Чун бардошти фарди мутаъассиб аз навиштаҳои мазҳабӣ ҳарф ба ҳарф аст ва тасаввур намекунад, ки манзури он навиштаҳои муқаддас метавонад маҷозӣ бошад. Чун “гил” ё “гиёҳ”-е, ки ба унвони моддаи аввалияи бадани инсон дар китобҳои мазҳабии гуногун омадааст, бино ба илм ҳам дар раванди ташаккули башар ва ҳамаи мавҷудоти зиндаи дигар нақш дошта, аммо на ба шакли афсонаие, ки аз бардошти таҳтуллафзии мутаъассибон бармеояд. Мутаъассиб роғиб нест бовари мазҳабиашро бо илму дониш оштӣ диҳад, вагарна ин мусолеҳа шуданист.

Ба ростӣ, як мутаъассиби динӣ на ба Офаридгор, балки ба дини худаш имон дорад. Аз Офаридгор тасвиреро барои худ халқ карда ва танҳо ҳамон тасвирро сазовори ситоиш медонад ва усули ситоишро танҳо дар чорчӯби дини худ мепазирад ва бовари дигаронро ноқис ё ғалат медонад. Ҳарчанд Мавлавӣ хитоб ба Офаридгор гуфта буд: “Манзур туӣ, Каъбаву бутхона баҳонаст!” ва Абӯрайҳони Берунӣ бутпарастони ҳиндиро ҳам бар пояи ҳамин мантиқ “муъмин” дониста буд, таъассуб ҷуръати такрори ин ҳақиқатро аз бисёре рабудааст.

Таъассуб Офаридгореро, ки мағзу шуъурро барои андешидан ба мо ато карда, аз офаридааш пушаймон мекунад. Пас таъассубу мутаъассиб бо Офаридгор ҳам сари ситезу инод доранд.

Some Scenes from London Demo

Сахнахое аз тазохуроти Ландан

чузъиёти навиштории бештар

Tajik Students’ Protest in London

Тазохуроти чавонони точик дар Ландан


Барои нахустин бор шахрвандони точики мукими Бритониё тасмим гирифтанд бо баргузории рохпаймойи ва сар додани шиъорхои хакталабона хузури худ дар ин кишварро аланй кунанд. Аммо осмони гирёни Ландан ва ба вижа эътисоби кор (корпартойи)-и коргарони метруи пойтахти Бритониё ба баргузории саривакти тазохуроти чавонони точик алайхи бегонаситезй дар Русия мусоъидат накард.

Бо вучуди ин, даххо тан аз мардуми точик, умдатан чавононе, ки дар Бритониё дарс мехонанд, дар холи гирди хам омадан дар Хойд Порки Ландан хастанд, то аз он чо ба суи сохтмони Сафорати Русия рох пеш бигиранд. Дар ин миён точикони Афгонистону Узбакистон низ хастанд.

Ин тазохурот ба монанди хар навъ икдоми дигаре, ки барои нахустин бор анчом мешавад, метавонад хеле чашмгир набошад. Ба вижа ба далели ин ки донишчухо дар шахрхои мухталифи Бритониё парокандаанд ва эътисоби кори метру хамлу накл дар Ланданро такрибан фалач кардааст. Аммо кучактарин садои эътироз бехтар аз сукут аст. Ва мусалламан ба гуши сардамдорони сафорати Русия дар Ландан хохад расид ва онхоро мутмаин хохад сохт, ки дар оянда метавонанд интизори шунидани садохои баланду бештареро дошта бошанд.

Аз суи дигар, ин тазохурот метавонад ба точикони Русия дилдорй дихад ва онхоро низ ба анчоми икдомоти тадофуъй ва эътирозй барангезад. Ба монанди тазохуроти порсигуён дар баробари сафорати Афгонистон дар Ландан дар эътироз ба икдомоти зиддифархангии вазири фарханги Афгонистон, ки огозгари мавче аз тазохуроту эътирозот дар даруни Афгонистон шуд.

Хануз тазохурот рох науфтодааст. Чузъиёти он дар рох аст.


Соъати 14:50 ба вакти Ландан

Тазохурот бо шиъору фарёдхои баланд ва зарби таблу накораи муътаризони точик дар баробари сохтмони Сафорати Русия дар Ландан идома дорад ва шояд то як соъати дигар ба поён бирасад. Шумори муътаризон худуди 50 тан баровард мешавад.


16:10

Тазохурот то хаволии соъати 15:30 бо шиъорхои зиддинажодпарастй ба забонхои инглисй ва русй чараён дошт. "Чилави нозихо (натсистхо)-ро бигиред!", "Мухочиронро накушед!", "Акаллиятхоро накушед!", "Монеъи нажодпарастй шавед!" аз чумлаи шиъорхои тазохурот буд. Дар миёни ширкаткунандагони тазохурот шуморе аз Хинду Покистон ва атбоъи Фаронса хам буданд.

Дар поёни тазохурот муътаризони сапедчома баёнияеро таслими сафорати Русия карданд. Масъулони сафорат ба тазохурот вокунише нишон надоданд.

Як корманди сафорат, бидуни ин ки ба муътаризон наздик шавад, аз дур тазохуротро мушохида мекард.

SSSR Reacts to Russian Embassy's Criticism

Гариву пешхезй?

Матлаби зер посухи хафтаномаи СССР, чопи Душанбе, ба гилояи сафорати Русия аз матбуъоти озоди Точикистон аст.

«СССР» №16 25.12.08

Салом, хонандаи гиромии гиромй ва дусти мову узви «ихвон-ал-СССР»! Номи матлабро хонда, хайрон мондй? Дар тахаййур машав, ки ходисае, ки ба вукуъ пайвастааст, онро бо дигар масалу макол наметавон изхор дошт…

Ёд дорй, ки чанд шумора СССР фехристи тобутхои аз Русия расидаро ба дасти чоп медоду расман ба сафири Федератсияи Русия дар кишвари мо мурочиат мекард, ки ба казия равшанй андозад ва у хомуш буд? Ва ахиран ин сафоратхона садо баровард ва … рузи 24.12.2008 ба Вазорати Корхои Хоричии ЧТ нотаи эътироз равона кард. Дар нотаи мазбур омадааст, ки ВАО дар Точикистон ба вежа СССР, Нигох, Миллат ва Фараж (4 газетаи махбубтарин дар кишвар) рочеъ ба муздурони кори точик дар Маскав иттилооти бардуруг ва тахрифшударо нашр мекунанд. Сафорати Русия афзудааст, ки хамзамон мо-газетахои мустакил ба худ эб дидаем, ки ба суи рахбарияти олии Русия ва хатти маши сиёсии он санги маломат андозем (позволяют себе некорректные выпады в адрес высшего руководства России и его политического курса).

Ва дар охир ин сафоратхона аз ВКХ ЧТ шадидан талаб кардааст, ки аз тадобири очил кор гирад ва пеши рохи нашри чунин матлабхоро бандад!

Рассссидеммм! Сафорати Русия ба хукумати кишвари дигар супориш медихад, ки ..сензура чорй кунад! Дар ин сафорат ё дипломатхо кор намекунанд ва ё хама дипломат (чомадон)-анд!

Ба забони дигар, русхо мехоханд, ки дар баробари кушта шудани садхо тан аз шахрвандони точик мо натанхо хомуш истем, ки хатто аз масали маъруфи точикии «ако, мебахшй паси ман бар пои ту расид!» кор бигирем!

Онхо мехоханд, ки аз далели ба Точикистон дар соли чорй расидани 650 тобут чашм пушем! Онхо мехоханд, ки моро хам ба катл расонанд, хам тарсонанд ва хам дар кишвари худамон дахони матбуоти озодро банданд ва ин хамаро хаволаи Вазорати Хорича намоянд, то баъдан созмонхои хукукдифоъ хукумати моро ба сензура муттахам кунанд!

Хатто сари бурридаи точикписар, ки чанд руз мукаддам ба ватан расид, пеши рохи даг-дагаи имперотурхохии сафорати Русия дар Душанберо нагирифтааст! Бо ин амал ва дар пасманзари хамин казия, ки оламро ба шигифт овардааст, сафорати Русия чои пузиш хостан аз модари ин гурамарг ба руи як миллат по гузошта, ба МАТБУОТИ ОЗОД, яъне ба номуси зехнии мо тахдид мекунад! Ва ин аст шеваи хамкори стротегии мо? Хонандаи мо, худ ба хулоса ояд, ки агар шеваи сафорати Русия ин аст, куштори ману ту, катли бародару хохару падару модари ману ту дар ин кишвар хотима меёбад ё на?...

Russia Furious at Tajik Press

Хашми Русия аз матбуъоти Точикистон

Сафорати кишваре, ки муздурон ва хуношомонаш шахрвандони Точикистонро ба таври рузмарра мекушанду захмй мекунанду сар мебуранд, ба макомоти точик аз матбуъоти Точикистон шикоят кардааст. Русия нигарон аст, ки матбуъоти мо дар холи душмантарошй аз русхо ва Русия аст, гу ин ки хабар надорад сарчашмаи ин хашми нихони точикхо чист.

Вакте ки котилони як духтараки 9-солаи точик бино ба хукми додгохи Русия «авбош» унвон шуданд ва ба кучактарин хадди мучозоташон махкум шуданд, сафорати Русия хамчунон чурт мезад ё дар ганаб буд. Вакте ки даххо рубандаи точикро дар куча-паскучахои шахрхои Русия кутак заданду куштанд, сафири Русия гирду мехурд. Вакте ки сари буридаи Салохиддинро ба хонаводааш тахвил доданд, чурти сафир андаке шикасту номаи таслияте аз сатхи дил мунташир карду дубора чурт зад. Ва холо шикоятро давлату матбуъоти мо мешунавад.

Ба ин тудаи куруни вустоии вопасмонда бояд омузонд, ки матбуъоти озод, яъне чй. Кадом кишваре, ки ба худаш андаке эхтиром коил аст, аз дасти матбуъот ба давлати он кишвар гилоя кардааст? Магар аз замони валангории импротурии Русия (ки дунболааш Шуравй буд) то кунун дар хоби хирсона будй, эй хирси сафед? Чаро ту бояд мувозиби дахони рузноманигорони мо бошй?

Дахшатафканони дижхиматро чаро аз куча-хиёбонхо чамъ намекунй ва балки воруна, оташи адовату кинаи онхо алайхи но-русхоро доман мезанй? Чаро лаккаи нажодпарастиро бар пешонии гандолудашон намезанй ва тарчех медихй онхоро «авбош» биномй? Эй хирси захмй, ки акнун аз паси мувозибат аз сарзамини худат хам бар намеойи. Заъфи физоянда девонаат кардааст ва дар холи гоз гирифтани атрофиёнат хастй. Шояд вакти он расидааст, ки инсон шавй, агар мехохй ба чомеъаи башарй бипайвандй.

Матбуъоти Точикистон бояд поймардона зикри вокеъиятхо дар Русия ва тасвири ситамхоеро, ки бар мо дар он диёр меравад, идома дихад. Акибнишинй дар баробари гурриши як хирси хоболуд нанг аст. Биёву бибин, ки намояндагони он диёр дар Бохтарзамин ба чи холанд. Русия, ба монанди Омрикои Буш, балад аст бо заъифон зурозмойи кунад ва аз харифй бо зурмандон маъзур аст. Агар давлати Точикистон ба ин фишори лафзии Русия тан дар дихад, дигар набояд онро точик хонд ва дар вокуниш ба он, беш аз пеш бояд аз чиноятхои фошистхои рус ва давлати нажодпарасти Русия гуфту навишт. Вассалом.

Так, Российское посольство, обратите внимание на нижеследующий видео-ролик. Надеюсь вы поймете о чем речь:

Poll: We Should Defend Ourselves in Russia

Вокуниш ба катли шахрвандони Точикистон дар Русия бояд чй бошад?

Эътирози диплумотик 3 (10%)

Катъи
равобити диплумотик 4 (13%)

Ташкили гуруххои
дифоъ дар Русия 18 (62%)

Дигар 4 (13%)

Хеч 0 (0%)


Votes so far: 29
Poll closed

Azizov Tragedy Ignored by Tajik Embassy

Аз мост, ки бар мост

Порае аз матлаби Носирчони Маъмурзода
родю Озодй

Вазирбек Азизов, бародари Салохиддини кушташуда, мегуяд, дар рохи интиколи турбати бародараш аз Русия ба Точикистон бо мушкилоти зиёд рубару шудааст. Вай гуфт, ба дархостхои батакрораш барои расонидани кумак дар тахвили часади Салохиддин дар сафоратхонаи Точикистон дар Маскав хеч расидагй нашудааст:

«Ман дах маротиба ба сафорати Точикистон дар Маскав мурочиъат кардам, хар руз 1500 рубли русй сарф мекардам, то ба сафорат равам, дар холе ки дар як руз хамагй 500 рубл кор мекардам. Аммо дар даромадгоҳи сафорат духтараке нишаста ва хар бор ба ман ичозат намедод, ки бо сафир ё масъулон сухбат кунам, харчанд вазъиятамро мефахмондам. Намедонистам часади бародарамро чигуна ба Точикистон биёрам. Танхо баъд аз он ки аз Точикистон ба сафорат занг заданд, масъулон аз казияи мо огох шуданд. Ба мо хатто ширкатхои русй кумаки молй карданд, аммо дар сафорат ягон ёрии вокеъй накарданд. Мисле ки мо, шаҳрвандони Точикистон, хеч курбе барояшон надорем! Бо сарфи маблагҳои зиёд часади бародарамро ба ватан баргардондам. Танхо барои интиколи тобут аз ман пул нагирифтанд, дигар хама харочот аз худи ман буд…»

Parcels of Death

Садои мо
дар гулу шикаста монд

Орзу
шукуфаи наруста монд

Ваъдахо
чу тобути баста монд

Равони у
парешону хаста монд...


Акс аз RFE/RL

Azizov Body Departure Announcement

Бино бар охирин иттилоъи дастрасшуда аз манобеъи огоҳ, рӯзи сешанбе, ‎‎16.12.2008 баррасиҳои пизишкии қонунии (судмедэкспертиза) додситонӣ ва ‎вазорати кишвари Русия анҷом ёфта ва ҷанозаи худобиёмурз Салоҳиддин Азизов ‎ба хешовандонаш таҳвил дода мешавад.‎

Ба эҳтимоли наздик ба яқин, тобути бародари ҷавонмаргамон сешанбе шаб, 16 ‎декабри 2008, бо парвози шабонаи “ТоҷикЭйр” ‎аз фурудгоҳи “Домодедово” ба ‎Душанбе равон карда хоҳад шуд.‎

Бино бар гуфтаи иттилоърасонии фурудгоҳи “Домодедово”, парвози № 628 ‎‎16.12.2008 соати ‎‎23:15 ба вақти Маскaв равон ва 17.12.2008 соати 5:20 ба вақти ‎Душанбе фуруд хоҳад ‎омад. ‎

Шумораи иттилоърасонии фурудгоҳи “Домодедово”: (495) 933 66 66.‎

Ҳамчунон кӯшиш хоҳам кард ки дақиқтарин рӯзу соати сафари охири ‎бародари ‎шаҳидамонро ба огоҳии ёрони ҳамандеш расонам. Худо ёрамон бод!

Aryaram

***

Ин охирин иттилоъро ки аз Вазир Азизов, бародари Салоҳиддини ҷавонмарг, дастрас ‎кардаам, бо иҷоза ва дархости худаш ба иттилоъятон мерасонам.

Дар гуфтугўи телефонӣ Вазир гуфт, ки ҷанозаи Салоҳиддинро рӯзи сешанбе, 16.12.2008 аз додситонӣ ва милисаи ‎Русия таҳвил гирифта ва ҳамон рӯз ба Душанбе хоҳанд бурд.‎

Ҳангоми гуфтугў Вазир соати дақиқи парвозро ҳануз намедонист аммо аз ҳамдардии ҳамАндешон сипосгузорӣ кард ва хостор шуд ки дар ин рӯз дар паҳлӯяш бошанд.‎
Иттилоъи дақиқро метавон аз худи Вазир бо шумораи 8-926-716-05-46 дарёфт ‎кард.

Ба эҳтимоли наздик ба яқин, тобутро сешанбе шаб, 16 ‎декабри 2008, бо парвози шабонаи “ТоҷикЭйр” ‎аз фурудгоҳи “Домодедово” ба ‎Душанбе мебаранд.‎

Бино бар гуфтаи иттилоърасонии фурудгоҳи “Домодедово”, парвози № 628 ‎‎16.12.2008 соати ‎‎23:15 ба вақти Масков равон ва 17.12.2008 соати 5:20 ба вақти Душанбе ‎фуруд хоҳад ‎омад. ‎

Шумораи иттилоърасонии фурудгоҳи “Домодедово”: (495) 933 66 66.‎

Худо ёрамон бод!‎ ‎

Aryaram

Dushanbe Protests Migrant Decapitation in Moscow

Виз-визи эътирози Душанбе

Саранчом мухри сахт часпидаи лаби вазорати хоричаи Точикистон имруз шикаст ва як ёддошти эътирозй аз ин вазоратхонаи сарафканда ба як диплумоти кишвари фошистнишини Русия таслим шуд. Тасвиру тасаввури сари бетан ва тани бесари як чавони бистсолаи точик, ки дар хаволии шахри хунини Маскав кашф шуд, ба калби ларзони сардамдорони вазорати хоричаи Точикистон хам то хадде чуръат додааст, то алайхи ин чинояти дижхимонаи фошистхои рус куфли сукуташонро бишкананд.

Аммо аз ин садохои деррасида чй хосил? Магар ин эътирози нимачон ба тани бечони Салохиддин Азизов чоне хохад дамид ё посухи модари сухтадили уро хохад дод? Вазорати хорича хатто хануз тарс дорад, ки бо итминони тамому комил бигуяд, ки ин кори дасти бегонаситезону фошистони рус аст ва бо чиддият такозо кунад, ки макомоти рус ба чои ташвики онхо чилави сагони хори кишварашонро бигиранд. Сухангуи вазорати хорича бо истинод ба ёддошти эътироз гуфтааст:

«Ин ходисахо маъмулан ангезаи бегонаситезй, танаффури нажодй ва миллигаройи доранд».

Ин бобое, ки бегонаситезиро канори миллигарои дар як радиф карор медихад ва тафовути онро намедонад, агар андаке миллигаро буд, бо наъраи шер калби фошистхоро ба ларза меандохт ва аз тамоми оходи кишвараш мехост, ки дар Русия канори хам биистанд ва алайхи фошистхо муковимат кунанд, гуруххои тадофуъй созмон диханд, то дигар хуни точики бегунохе дар он сарзамини сард нарезад. Агар хукумати Точикистон дилу гурдаву шахомат дошт, аз русхо мехост, ки дастикам гаромати аъмоли худро бипардозанд. Хамасола даххо точик дар Русия ба хамин минвол сар ба нест мешавад. Ба гузориши созмони мардумниходи СОВА дар Маскав, дар хашт мохи нахусти соли равон дар Русия 68 тан ба дасти нажодпарастон кушта ва 262 тан захмй шудаанд. Шумори кобили мулохизаи ин афрод точиканд. Пас оё як ёддошти эътирозй ба унвони вокуниш ба вахшигарии куруни вустоии русхо басанда аст? Ростй, аз ин ёддоштак чи чизе хосил хохад шуд?

Хирси девонаро хам метавон сари чои худ нишонд, ба шарти ин ки даст ба дасти хам дихему якпорча бошем.

A Black Man in the White House

Сиёхпусте дар Кохи Сапед

به دبيره پارسی

Пирузии Борак Убомо дар интихоботи раёсати чумхурии Иёлоти Муттахидаи Омрико рохи дарозе буд, ки худуди хаштод сол пеш дар Урупо огоз гирифт ва саранчом дар он суи обхо то ба сар паймуда шуд.

Мусалламан, чунбиши сиёхпустони Омрикову Урупо решае бас жарфтар дорад, аммо то дахаи 1930-и мелодй талоши умдаи сиёххо дар ростои дур андохтани занчири бардагй ва сипас фосила гирифтан аз пешинаи дарднокашон анчом мегирифт.

Аммо дар дахаи 1930 буд, ки барои нахустин бор нидои баробарии тамому комили сиёххо бо сапедпустон баланд шуд ва орзухои баландпарвозонаи сиёххо барои даст ёфтан ба макомхои рахбарй дар кишвархояшон ба тадрич дарч ва пахш шуд.

Орзуи саромадони чунбиши Негритюд (Negritude) ё Чунбиши сиёхпустон чандон гайриъамалй хам набуд, ба гунае ки Леупулд Седор Сенгур (Léopold Sédar Senghor) – яке аз рахбарони ин чунбиш пас аз муддате нахустин узви сиёхпусти Фархангистони Фаронса (L'Académie française) шуд ва ниходи раёсати чумхурй дар Сенеголро хаму бунёд ниход ва худаш нахустин раисичумхурии он кишвар шуд.

Негритюд як чунбиши адабй ва сиёсй буд, ки равшанфикрони сиёхпусти мустаъмарахои Фаронсаро дарбар мегирифт. Аъзои ин гурух, ки тахти таъсири навиштахои Ланстун Хйуз (Langston Hughes) ва Ричорд Ройт (Richard Wright) – нависандагони сиёхпусти омрикойи карор доштанд, муътакид буданд, ки мероси муштараки сиёххо бехтарин абзор барои набард алайхи бартаричуйи ва султаи сиёсию зехнии фаронсавихост.

Дар хавзаи Короиб низ чунбиши мушобехе бо номи Негрисму (Negrismo) шакл гирифт, ки нигарони султаи зехнию сиёсии испониёихо буд ва талош мекард дар мудирияти чомеъа мушорикат дошта бошад.

Жон Пул Сортер (Jean Paul Sartre) – файласуфи баноми фаронсавй зимни тахлили чунбиши Негритюд дар соли 1948 онро «нажодпарастии зидди табъизи нажодй» номида буд. Яъне агарчи сиёххо худ аз нажодпарастии сапедхо ранч дида буданд ва бо он сари ситез доштанд, боз хам бар мабнои таъаллуки нажодии худ гирди хам омада буданд, то султаи нажоди дигарро дар хам бишкананд ва доманаи султаи худро бигустаронанд.

Дар дахаи 1960-и мелодй нависандагони сиёхпусте хам буданд, ки чунбиши Негритюдро сарзаниш мекарданд, чун ба гумони онхо Негритюд зиёдй миёнарав буд ва хамчунон дар банди таърифхо ва коъидахо ва шеваи зиндагй ва арзишхои хунарию адабии сапедхо гирифтор монда буд.

Аммо дар хамон давра буд, ки Омрико шохиди мавчи тозае аз чунбиши сиёхпустон ба рахбарии Мортин Лутер Кинг (Martin Luther King) – рухонй ва фаъъоли маданию сиёсй шуд, ки аз хушунат ва тундравй ба куллй фосила гирифта буд ва сирфан ба эътирозхои густардаи дастачамъй ва сулхомез пардохт.

Лутер Кинг тахти таъсири пирузии идеи адами хушунати Мохотмо Гондй (Mahatma Gandhi) дар Хинд чунбиши мушобехеро дар Иёлоти Муттахида рох андохт, бист бор зиндонй шуд ва чахор бор мавриди хамла карор гирифт, аммо саранчом ба иблоги паёмаш ба чахониён даст ёфт ва дар синни сию панчсолагй чоизаи сулхи Нубелро дарёфт кард.

Аммо андешахои Лутер Кинг дар чомеъаи он рузгори Омрико мухолифони сарсахте хам дошт. Соли 1968 яке аз мухолифони тундрав уро хангоми як рохпаймоии эътирозй кушт.

Мортин Лутер Кинг дар мондагортарин суханрониаш бо номи «Руъёе дорам» гуфта буд: «Руъёе дорам, ки чахор фарзанди кучаки ман рузе дар миёни миллате зиндагй кунанд, ки афродаш на ба хотири ранги пуст, балки бо таваччух ба мухтавои сиришташон казоват хоханд шуд.»

Шояд битавон гуфт, ки пирузии Убомо огози тахаккуки он орзуи Мортин Лутер Кинг аст.

Tajiks Feeding Russian Fascism (Cyr Persian)

Навиштаи имрузи Точвар боз хам андешабарангез буд. Юрий Лужков – шахрдори Маскав хам парда аз танаффури кавмиаш бардошта ва ошкоро ба точикон тавхин раво дидааст. Ба гуфта у, Маскав бояд махалли бехтаринхо бошад, на танхо точикон. «Точикон» дар ин чумла дар баробари «бехтаринхо» ба маънии «бадтаринхо» ба кор рафтааст.

Замоне буд, ки узбакхо бахонае намеёфтанд, то точикхоро кахрамони музхики латифахошон бикунанд ва товони латифахои точикиро биситонанд. Акнун аз бори «кахрамонй» душхои мо уфтодааст. Ба вижа вакте ки дар бозорхои Маскав бор мекашем.

Бегумон, Точвар дуруст мефармояд, ки микдори зиёде аз хисси точикситезй дар Русия аз суханони давлатмардони он кишвар сарчашма мегирад. Вале ичоза бидихед ин бор мавзуъро воруна матрах кунем.

Фарзро бар ин бигзоред, ки Русия даргири ошубхои сиёсию ичтимоъии шадиде шавад ва ба далели «пайвандхои ногусастанй»-и Точикистон бо абаркудрати мудоми мо селе аз панохчуёни бечораву бекори он кишвар ба сарзамини мо сарозер шаванд. Занхои худро дар рустохояшон рахо кунанд ва бо занони точик издивоч кунанд. Авзоъ дар Русия тадричан одитар шавад. Русхои фирорй андак-андак ба кишварашон сар бизананду дубора ба таври мавсимй сари хонаву зиндагии точикишон баргарданд. Фурсатхои шуглиро ба рохатй аз точикон бигиранд. Ва мутмаин бошед, чои онхо дар бозор нахохад буд. Чун дар Точикистони бегонапарвар бо забони русй, ки хамчунон роичтарин забони расмист, метавонанд умури Рахмонро низ бигардонанд. Оё дар Точикистон хисси русситезй авч нахохад гирифт? Ё боз хам мо муваффак мешавем мехмондории устурайимонро хифз кунем ва русхоро сари чой-чаппотимон бихонему зиёфаташон кунем?

Агар муваффак шавем, пас мо гурури миллй надорем. Яъне агар ичоза бидихем рус дубора дар дору надори мо ба таври физикй даст дошта бошад, пас мо аз ирки миллй бебахраем. Агар карор аст русситезй авч бигирад, пас дар тагйири маънои точик дар Русия боз хам мачбурем худамонро гунахкор бидонем.

Вакте киштй гарк мешавад, тамоми ганду гарди он якбора ба хаво мехезад. Пас мо то чи андоза гардолуд будаем, ки ин хама гандро ба намоиш гузоштем! То чи андоза бемоя будаем, ки бопоягии хуввиятамонро ошкор кардаем. Афродеро дар фурудгохи Маскав мебинем, ки навиштахои дару деворро намефахманд ва дунболи як одами «басаводи калладор» мегарданд (ангор каллаи худашон кучо рафта), то барояшон эъломияи гумрукро хонапурй кунад. Дуруст аст, ки русй забони бегона аст ва набояд аз хамаи точикон интизор дошт, ки онро бидонанд. Вале точике, ки бо касди кору зиндагй ба Русия сафар мекунад, то кай мехохад суроги «басаводи калладор»-ро бигирад, чои ин ки бибинад каллаи худаш кучо гуму гур шуда?

Як чеги вахшиёнаи хонуми гумрук тудаи азиме аз точикони низорро ба сукут вомедорад ва хама мисли кудакони дабистонй ба пич-пич меуфтанд. Як бор, ки шохиди ин холат будам ва баландтар аз хонуми гумрукй фарёд кашидаму доду бедод рох андохтам, нахуст, гумкури Русия дигар бо мо ситеза накард, сониян, точикони худамон гумон карданд, ки ман русам ва ба русии шикаста-баста ба ман сипос гуфтанд. Ангор дифоъ аз хукуки хаккаи башарй корест, ки танхо як рус аз паси он бармеояд.

Вакте аз Душанбе чори ориёйи мезананд ва дар Маскав «точик» дуруст мутазодд (антоним)-и «ориёйи»-ст, чаро русхо бо мо рударвосй ё хотирбинй кунанд? Маънои вожаи «ориёйи» бонангу ору нажода аст. Оё бо нидои «эй таджик!» сар поин андохтану ба хидмат давидан нишонаи нангу ор аст?

Танхо точикон набуданд, ки киштишон гарк шуд ва талош мекунанд акнун коике бисозанд. Гурчихо, арманихо ва озарихо хам буданд. Чаро чехраи ин аквом дар Русия махдуш нашуд? Чаро эхтироми русхо ба нангу ори гурчихо тагйир накард? Ин факат дар сатхи тудахо нест. Гурчистону Арманистону Озарбойчон хар кадом барои Русия ададе махсуб мешавад ва аз онхо хисоб мебарад. Чаро? Чун сарватманданд ва аз ин ру мухтор? Вале Гурчистони факиру бечора, ки ахруми гозаш хам дар дасти Русия аст, солхост сар фуруд намеоварад. Русия кимати гози содиротиашро ду баробар кард, воридоти обу шаробашро мамнуъ кард, шахрвандони гурчиро савори хавопаймохои домкаш карду бозпас ба Тифлис фиристод… Саакашвили аз аспи гайраташ пиёда шуд? Нашуд. Пас чи гуна русхо ба як чунин миллате арч нагзоранд?

Вакте русхо дар рестурони бошукухи «Шиш-Беш» дар калби Маскав менишинанд ва аз калёнхои дарозаш дуд дармекашанду ба перомун нигохе меандозанд, бо хавас сар такон медиханду мегуянд: «Вот народ! Молодцы, гардаши! У Азербайджана очень высокая культура!» Хамон фарханги эроние, ки они мо хам буд ва дар зулмати сарнавиштамон пинхон шуд.

Вакте арманихо номхои хонаводагии эронии «-иён»-ро вориди сахнаи синемову теотр ва сафхаи телевизюн мекунанд, русхо чаро онхоро дар хадди «точик» поин биёранд? Вакте ки катли як донишчуи арманй дар Маскав боъис мешавад чамъияти арманихои пойтахти Русия мустакиман ба дидори Лужков бираванд ва рузи 19 феврийе муваффак ба дидор бо у ва дастёронаш шаванд, чи гуна Лужков чуръат кунад, ки номи онхоро бо беэхтиромй ба забон биёрад? (Gazeta.ru)

Садхо точики мо дар Маскав ва шахрхои дигари Русияи фошистй кушта мешаванд. Вокуниши давлати фохираи Рахмон барои хамагон, аз чумла котилон, ки авбош унвон мешаванд, равшану мубархан аст: сукути бардавор. Гузашта аз он, оё чамъияти азим, аммо парешони точикони Маскав як бор икдоми мушобехи ибтикори арманихоро анчом додаанд? Оё агар Лужков хамин суханонро дар бораи арманихо гуфта буд, онхо мисли точикхо хомуш мемонданд?

Дар натича назархое ба монанди дидгохи Катя аз корбарони mail.ru ривоч пайдо мекунад, ки нусхаи бепардатари суханони Юрий Лужков аст:

"Эх, армяне и грузины - это цивилизованный народ, интеллигентные, а главное православные! Я под "хачьём" подразумевала чучмеков из туркменистана и прочих чуркестановских стран, именно они заполоняют своим многочисленным поголовьем всё свободное пространство городской среды. Это просто возмутительно, я говорю на полном серьёзе, они так сильно наводнили наш город, что соберись они все против нас (а они могут) - они повырезают всех православных!" (mail.ru)

Ночорй метавонад хар касеро ба водии эхтиёч бикашонад. Аммо агар руху гурури миллй дар синахо мурда бошад, ба рузе мерасем, ки имруз дар Маскав расидаем. Пас далели аслии ин ки сиёсатмадорони фошисти рус ба таври рузафзун танаффури худ аз точиконро баён мекунанд, хамин мурдагии рухи ориёйи дар синахои холии мост. Далели дигар бесаводии тудахоест, ки бидуни кучактарин омодагй ба Русия мераванд ва пасттарин корхои кобили тасаввур ва пасттар аз онро анчом медиханд. Ва далели севвум хисси худкехтарбинй ё укдаи хакорат дар баробари рус ва милали гайр аст, ки хатто ба гузи як майхораи хиёбонии Маскав хам гох лаббайк мефиристанд.

London Leftovers

Hola there.

Back to the tiny world of misery and disgrace in a beautiful part of the world. Shiny Sun and drenching rain highlighting and cleaning the features of a tired city. A broken heart left apart from sweet peaches of the garden. I had a Week. A Week of joy and happiness beyond the appalling stance of my present being in Prague. London was still welcoming its lover with a huge open embrace. But the last thing I saw there re-convinced me that we all are inhabitants of a savage wacky world. I was puffing a fag by an annoying oversensitive automatic door that was interrupting our sweet-and-sour talk with a dear being.

A guy, ostensibly an Eastern European, was deeply into a bitter verbal fight with a couple of short and fat policemen. “You are not a man!”, he was shouting at one of them, trying to give the impression that the very saying presumably gives in his native language. That could be translated as “To naamardi!” in Persian that devastates the addressee. But the policeman just wobbled at his place, looked down and up again, straight at the foreigners face and muttered something upon his nose. The foreigner was not satisfied by the impression he gave him. He wanted to see a much bitter face in front of him, I assume, and he went on chopping some more broken English humiliating expressions out of his mouth. A police car arrived discreetly and pulled in. As soon as some chubby figures crept down the car two previously quiet cops started spitting out a threateningly loud “Get down!!!” and beating the foreigner on his knees to make him kneel. The foreigner was trembling under the increasing violent force upon him, but didn’t kneel at all. He was trying to keep his shaky legs steady and looking straight into my eyes as if begging for help. His vibrant voice could tell you about his shock and disbelief: “I’m OK. I’m fine… Why are you fighting?..”

“Get down!!!”, was the only thing the policemen could shout out. But he didn’t. Shaky policemen took him up to the car, put him in arresting pose, one of them was trying to reach the handcuffs stuck in his belt, but couldn’t. The other extended his own handcuffs to him to tie up the foreigner’s hands. They took him away with his rucksack. A typical English couple was watching the scene as well. The old lady smirked and mocked the foreigner and showed her disgust that “a Bulgarian!” had dared to oppose the British police. The old man smirked back and spat on the floor. A policeman explained to this supportive couple that the Bulgarian had been barred from his flight and advised to leave the premises. But he had chosen to argue for his right to fly. After pushing the unfortunate Bulgarian into the car policemen exchanged wide smiles on their satisfied faces and left the scene of crime. The crime of breaching their own code of conduct.

Tonight I wanted to write about something else. Actually about loads of other stuff, like The Da Vinci Code movie that I watched on its first day of release in London and about Craig Murray’s astonishingly revealing book called “Murder in Samarqand” to be published on 1 June. Some fragments of the latter published in the Mail on Sunday made me gasp for some air. A breath-taking jaw-dropping writing. Perhaps I’ll get back to it later on. Now I have to get my beauty sleep to face my self-proclaimed “adversaries” in the office. Ciao for now.